donderdag 18 juni 2026

De Schie

Gelezen: 'Ze vliegen nog altijd over de Schie' van de Iraans-Nederlandse schrijver Kader Abdolah (1954), sinds 1988 in Nederland. Ik vond het boek in onze buurtbibliotheek. Heel bijzonder, verrassend, meeslepend. 

Het speelt in een appartementencomplex in Delft, een oud gebouw van de TU. Abdolah woont in Delft. Ik dacht dat hij in Zwolle woonde, maar dat was alleen zijn eerste jaren in Nederland. 

De roman vertelt over een aantal bewoners van dat appartementencomplex. Ernesto, de man die niet weet waar hij vandaan komt, goudsmit. Een vrouw Alejandra uit Guatemala met haar vierjarige dochtertje Amalia. Zij heeft een paar jaar geleden met een Nederlander heeft geslapen, zegt ze, en die is volgens haar daar de vader van Amalua en hij woont volgens haar in dat complex. Hij ontkent alles. 

Er wonen ook diverse oudere vrouwen, vaak weduwen, die veel tijd met elkaar doorbrengen en alles met elkaar bespreken en voor elkaar zorgen. Een van hen is Henny, de vrouw die alles weet. Een man Peter ziet eruit als een Japanse sumo worstelaar maar is een Duitser. Met zijn allen proberen ze het mysterie op te lossen, door Alejandra te helpen een DNA-test te doen. Ondertussen logeren Alejandra en Amelia bij Ernesto. Amelia heeft een speciale band met katten en wandelt met alle katten uit het complex. Ernesto heeft er een werkplaats, waar hij in de krochten een hele inboedel van een Joodse familie uit de oorlog vindt. 

Het is verrassend en grappig en wijs. Het verhaal hangt van de toevalligheden en vraagstukken aan elkaar. Veel is onduidelijk over ieders gesvhiedenis, maar het gaat om het heden en daarin vormen deze mensen een mooie gemeenschap met elkaar. En ook dat is tijdelijk want de mensen gaan dood en dan komen er weer nieuwe mensen wonen. In zo'n stad als Delft.

Aanleiding om me een beetje in de Schie te verdiepen, een waterweg tussen Delft en wat tegenwoordig de Nieuwe Maas heet maar ooit de Merwede. Vlak vóór de Merwede splitste deze Schie in meerdere kanalen: naar Rotterdam, naar Delfshaven, en naar Schiedam en naar
De waterwegen waren voor de spoorlijnen de belangrijkste reisroutes en aanvoerroutes voor goederen. Ze waren in het begin bezit van de steden, die uitmaakten wie erover varen mochten. Het voert allemaal veel te ver, maar er is een Atlas van de Schie.

woensdag 17 juni 2026

Schilderij

Van kloosterretraites kom ik doorgaans terug met een paar mandala's en een tekening van het gebouw. 

Maar deze abdij is zo complex én omgeven door bomen dat het niet lukt om een geschikt stukje of het geheel op de foto te krijgen. Heel frustrerend, want er hangen hier drie prachtige schilderijen van de abdij. 

Ik loop nog speciaal een rondje om het geheel heen voor een ultieme foto, maar nee. Vanaf het grasveld vanuit het dorp zie je voornamelijk bomen. Zie linksonder. Die schilderijen die hier hangen zijn kennelijk van vóór die bomen. 

Ik heb wel wat gemaakt, maar niet iets van het klooster. Wat ik wel gemaakt heb: een dahlia, een mandala en een strand-/vuurtoren-gezicht zijn nu de score.

Hittegolf?

We worden almaar gewaarschuwd voor een op handen zijnde hittegolf, code geel en een hitteplan. Maar het is de hele dag bewolkt en er waait een straffe bries. 

Behalve het zicht op de garnalenkotter is de strandervaring vandaag van een geheel andere orde dan die van gisteren. Grijs. Leegte. 

Ook mooi.

dinsdag 16 juni 2026

Strand

Heb hier nog niet vermeld dat we naar het strand zijn geweest. Te Egmond aan Zee. Hoe kan ik dat event-je overslaan? 

Het kou-en-regenfront is eindelijk weggewaaid. Er komt weer een hittegolfje aan. Vandaag is het gelukkig nog koel-zonnig. Zo leuk aan het strand. Al dat licht en al die oeverloos blije mensen, kindjes, honden. O!

Uit Minsk

Bij het avondeten wordt oosters-orthodoxe muziek gedraaid. Gisteren waren het de monniken van Chevetogne, dat is nogal laag en diep, en vandaag zijn het vrouwenstemmen. Echt mooi. 

Dit is het cd-hoesje Niet erg leesbaar, dat Cyrillische schrift. Hoe Google je zoiets? Maar op de achterkant staat in het Frans dat het gaat om de Soeurs de St. Elisabeth uit Minsk, Belarus. Het is een nog vrij jonge orde, gesticht in 1999, Russisch orthodox. Ze helpen veel mensen met psychiatrische problemen. Ze waren erg populair, maar de laatste jaren hebben ze echter veel kritiek gekregen omdat ze de kant van Rusland kozen in de oorlog tegen Oekraïne. 

Hoe dan ook: erg mooie muziek.


M. Asscher

Ik houd heel erg van kloosterboekhandels die ook breder boekenaanbod hebben dan katholieke lectuur. Hun keuze uit literaire boeken spreekt me aan. Bij de winkel aan de Rijnstraat in Amsterdam ('Plein van Siena') leerde ik Vonne van der Meer kennen. Maar die is dicht. Zulke winkels zijn er haast niet meer. Er was er ook een in Hoofddorp. Deze bij de Adelbert Abdij is ongeveer de laatste der Mohikanen. Er schijnt er ook nog zo'n boekwinkel in Wittem in Limburg te zijn. 

Hier sta ik nu met de nieuwste Joke van Leeuwen en de nieuwste Maarten Asscher in mijn handen. Ik koop Asscher. Ik heb heel wat van hem gelezen. In mijn werk kwam ik hem af en toe tegen. Toen was hij nog directeur. Eerst van een uitgeverij, later van een boekhandel. Ik heb hem een paar keer mogen interviewen. Hij was heel beschaafd en voorkomend, alwetend, maar op grote afstand. Aan hem kon je moeilijk tippen. Hij was net zo oud als ik, maar mijlenver verheven.

Toen hij directeur àf was werd hij schrijver. Veel oog voor kleine details. Zijn boek over de dingen (voorwerpen) waar hij van hield vond ik mooi, als ook zijn boek over fietstochten door Nederland. Die waren niet zo intellectueel. Wel diep geïnteresseerd in de dingen. 

Nu schrijft hij over de kanker die hij gehad heeft, aan de dood ontsnapt, zware kuren, bijna dood. Maar behalve de stukken over het ziekenhuis gaat het vooral weer over literatuur. Over sterfelijkheid. Enorm erudiet. Ergens schrijft hij dat zijn leven sterk verliteratuurd was/is. Voor mij zijn de stukken die wel over het ziekenhuis gaan en over de overweldigende liefde van familie en vrienden dan ook de meest pakkende stukken. En hoe hij dat is gaan waarderen. Dat zijn familie en vrienden veel meer voor hem doen dan hij indertijd. Dat hij meer interesse toont in anderen. Diep herkenbaar.

Getijden

Je hebt in zo'n klooster de hele dag door gebedsdiensten. Getijdendiensten. Om 06u de Lezingendienst; om 07.30u de Morgendienst, om 9.30u de Eucharistie, om 12.30u de Middagdienst, om 17.30u de Avonddienst en om 20u de Dagsluiting ofwel de Completen. De monniken zingen dan psalmen en bidden gebeden met voortdurend opstaan en zitten. Ook al geloof ik er allemaal niet in, het heeft het iets heel moois. Die mannen die hier hun leven met elkaar leven, totale toewijding, en zo'n mooie spirituele en culturele plek in stand houden, al vele vele eeuwen. 

En daarbij hebben ze dus een Gastenhuis. En een boekhandel. En een kaarsenmakerij. En een boomgaard met speciale appel rassen. Er zijn circa 10 gasten. Er is een shift gasten van maandag tot donderdag en een van vrijdag tot zondag. We  betalen €70 per etmaal en krijgen eenvoudig doch goed biologisch eten. Het middagmaal genieten we in de refter (eetzaal) bij de monniken, de broodmaaltijd krijgen we in de gastenkamer. Het eten gaat in stilte. Je geniet van het eten, is het idee.

De spelregels van zo'n verblijf zijn: meedoen met de diensten en in stilte hier zijn. Je kan prachtig wandelen in de omgeving. De rust en stilte zou je kunnen aanvliegen, maar als je dat kan is het bijzonder helend.

Met de kaarsrechte keiharde houten banken is het echter niet te doen voor mijn tere gestel. Ook niet met een kussen. Au au. Daar doe ik even niet meer mee.

Afgezien van dat ongemak is het hier mooi. Het klooster hangt vol kleurige uitgesproken kunst, de grote tuin is geweldig, alsook de (boek)winkel.