Brazil (2)

Elk jaar ga ik weer even kijken wat het Gastland ervan gebrouwen heeft. Van de presentatie van hun auteurs en hun boeken. Soms is het heel indrukwekkend mooi, zoals vorig jaar Nieuw-Zeeland. En het jaar daarvoor IJsland. De presentatie Brazilië van dit jaar komt helemaal niet over. Maar het stukje met hangmatten waarin je met een koptelefoon op naar Braziliaanse muziek kunt liggen luisteren is wel populair. Je ziet dat iedereen even iets moet overwinnen om echt te gaan liggen en zich over te geven aan die behoefte aan rust en alleen zijn.

Maar ik ben er niet op enige schrijver opmerkzaam of gemotiveerd geraakt. Ik zou Paulo Coelho kunnen gaan lezen, dat heb ik tenslotte nog nooit gedaan.

Frankfurt lunch

Een van de zondige genoegens in Frankfurt zijn de Bratwurstjes. Op het centrale plein van de Messe staan diverse worstkramen met picknicktafels. Je moet er vrij lang in de rij staan. Al die intellectuelen genieten heel erg van deze zonde. Men kan de worstje eten met een broodje, maar ook met patat. Men kan er ook nog een pul bier bij drinken, maar dát doen we dit jaar maar niet.

Brazil

Het is heel belangrijk voor een land en een cultuur om Gastland te zijn. De wereld leert tenslotte meer kennen van jouw land. Hopelijk gaan uitgevers uit andere landen jouw schrijvers erkennen en zaken met hen doen.

De Grand Opening is echter dodelijk officieel. Daar hebben wij achtereenvolgens de voorzitter en de directeur van de Messe, de Ober-Burgermeister van de Stad,  de Ministerpresident van de Deelstaat, twee Braziliaanse schrijvers van Gewicht, de Duitse minister van buitenlandse zaken, en de Braziliaanse vice-president. Allemaal krijgen ze een kwartier spreektijd waarin ze om te beginnen elkaar en alle andere hoogwardigheidsbekleders allemaal weer Herzlich Wilkommen heten. Vergeten ze niemand? Het is een beetje ik-ga-op-reis-en-ik-neem-mee.... Ergens ontroert het wel, maar het is niet eenvoudig bij de ontroering te komen, want bovenal is het onverdraaglijk officieel.

Dan ga je ondertussen maar kijken naar het meisje aan de rand van het enorm podium dat voor elke spreker een nieuw schoon glaasje water moet neerzetten, terwijl geen van de sprekers uit het glaasje drinkt. Naar het kluitje fotografen - stuk of tien - dat voor elke volgende saaie spreker groepsgewjjs mag komen opdraven voor de volgende saaie foto. Naar de vele bobo's met hun echtgenotes om je heen.  Ik vermoed dat de meeste aanwezigen  denken: Wat doe ik hier? Waarom gingen we hier ook alweer naar toe? Kunnen ze zeggen: ik was erbij. Vinnie vraagt: Wat doen we hier eigenlijk?  Ik dacht dat jij wilde, zeg ik. Hij zegt: Ik dacht dat jij wilde. 

Ik heb me ingesteld op één uur, maar al met al duurt het twee uur. De Braziliaanse gasten in de zaal juichen luid voor de toespraak van hun sterauteur Luiz Ruffato. Hij is Spreker 5 en spreekt in het Portugees. Op onze oren de Engelse vertaling. Leest die vertaler wel de goeie tekst voor? vraagt Vinnie. Aan het donderend applaus af te meten is hij het hoogtepunt van de Grand Opening.  Spreker 8, de laatste - de Braziliaanse Vice President - doet sterk aan Berlusconi denken - weet niet van ophouden. Hem valt groot boe-geroep ten deel.

Hoorden we maar een Braziliaanse literaire tekst. Hoorden we maar Braziliaanse muziek. Wat zou iedereen opgelucht zijn. Maar de Brazilianen zijn blij Eregast te zijn. Laten we hen dat maar gunnen en proberen blij met hen zijn.

Mike & Mike

De conferentie, die ik nu alweer voor het derde jaar op rij bijwoon, is altijd licht krankzinnig. Natuurlijk alleen als je er met afstand naar kijkt. Als je hier voor duur geld naartoe gaat word je geacht het als belangwekkend te duiden. Gaan we doen. Dat is een ander level. Dat level beheers ik ook.

Deze twee New Yorkers (foto) bedenken elk jaar voor de conferentie de onderwerpen, de sprekers, de trending topics. Ze leiden het geheel uitgebreid in en uit. Dat gaat elk jaar weer hetzelfde. Op de foto hun nazit. Duurt een half uur. Ze heten allebei Mike. De jongens van Koefnoen zou ze prachtig na kunnen doen.

Dan terug naar het hotel en proberen er een belangwekkend stuk over te schrijven. Dan zal blijken dat het allemaal bijzonder nodig en wetenswaardig is.

En dit maak ik ervan.

Nog meer Frankfurt

Frankfurt is een heerlijke stad. Het is hier vrijwel altijd zonnig herfstweer. De stad is zo'n krankzinnige mix van oud en nieuw, van beton, park, commercie en menselijkheid, om maar wat te noemen. Als je kan slenteren is de wereld zoveel mooier dan wanneer je moet rennen. Maar dat geldt niet alleen voor Frankfurt, dat geldt overal.

Heb besloten om even niet méér op avontuur te gaan dan nodig, dus dineer ik voor de tweede maal bij het Italiaanse restaurant Spektrum (pizzeria) hier op de hoek. De eigenaar is Italiaan, een charmeur. Hij aait mij steeds als hij langsloopt over mijn eenzame arm en noemt mij Liebling. Gisteren moest ik nog wennen aan alleen uit eten gaan en voelde ik me een beetje sneu, nu heb ik dat helemaal niet. Er is al meer Buchmesse-volk dan gisteren, dus dat geeft een diepe herkenning.

Morgen stort ik me in het gekkenhuis. Om 08.30u start het programma Publishers Launch. Gelukkig begint de mevrouw van de keuken al om 06u eieren te bakken onder mijn raam, dus voor verslapen hoef ik niet bang te zijn.

Frankfurt

Ik doe een ander Frankfurt dan vorige jaren, ga lopend door de stad. Op zoek naar boekhandels die ik normaal nooit zie, omdat ik vrijwel alleen op de Buchmesse verkeer. 

Vorig jaar ben ik bij wijze van persoonlijk nevenprogramma naast de Buchmesse ook naar twee moderne kunstmusea geweest met ik meen Nieuw-Zeelandse kunst, het jaar daarvoor naar een schitterend IJslands concert. Dat is echter allemaal op maandag niet beschikbaar

Nu dus een wandeling naar de grote boekhandel Hugendubel, de levensbeschouwelijke boekhandel Carolus, en de literaire boekhandel met café Ypsilon. Misschien ga ik nog naar de Autorenbuchhandlung Karl Marx, maar eerst heb ik weer een werk-affaire af te handelen. Per telefoon. De wifi doet het niet, maar de telefoon wel.

Tussen de alarm-telefoontjes door kuier ik langs een schitterende groenstrook van Frankfurt, in de vorm van een vesting om de binnenstad heen, die ik nooit eerder zag. Daarin stuit ik op een práchtige Chinese tuin. Het ziet er allemaal enorm zen uit, maar dat is het dus niet.

Villa Diana

Wieviel Geräte haben Sie, vraagt de receptioniste, en dan krijg ik drie inlogcodes voor drei Geräte. Voor 24 uur. Dus morgen  mag ik weer drie nieuwe codes halen. 

De reis naar Frankfurt is pittig, de ICE-trein is bomvol en overal zitten mensen zonder reservering op gereserveerde plaatsen en er is geen plaats voor koffers en staan. Maar ach, op enig moment is dat allemaal weer over (en wel te Köln) en loop je ineens weer ouderwets door Frankfurt. Jeannette heeft voor mij geboekt bij Hotel Villa Diana aan de Westendstrasse, op spuugafstand van de Buchmesse.

Heel gezellig hotel, zeggen ze op Booking.com, en op het plaatje van het trappenhuis kan ik inderdaad niets tegen hebben, maar het kamertje is best treurig met goedkoop fineer, een eenpersoonsbed en geen bedlampje. Eerst maar eens alle Geräte aan de praat krijgen. Dan een restaurant zoeken. Mij in mijn uppie een Vrouw van de Wereld voelen. 

Herinneringen aan met wie ik hier allemaal was en waar. Maarten, Lisette, Arwen, Jeroen, Lise, Corry, Vinnie, RoRo7, Mirjam, Debora, Meike... En alle hotels en voorsteden!! Het jaar in de voorstad Höchst vond ik een van de betere, al was dat het grootste aggenebbisj hotel ooit ever. Maar het pleintje am Main! Geweldig was dat. En vorig jaar in het Fair Price Hotel in de wijk Galluswarte, dat we op het nippertje nog hadden weten te boeken. Dat was zo goedkoop, voor Frankfurt tijdens de Buchmesse, dat was in augustus al helemaal volgeboekt. Nu zit ik voor de verandering in een chique wijk.

Elk jaar als ik hier aankom overvalt me een grote melancholie. Die scherpe herfstsfeer, die ruik je niet zo in Amsterdam.