Back home

Ik weet haast niet waar ik moet beginnen nu we weer thuis zijn. De buurvrouwen hebben gegieterd, dus alles staat er goed bij, maar toch is het nog droog. 

De tomaatjes in de moestuinbak, die ik nog moest opbinden maar niet opgebonden had, geven een enorme oogst. In de volkstuin ga ik maar grasmaaien. 

De courgetteplant heeft een enorme gele courgette. Dat wordt morgen courgettesoep. 

Ik heb ook nog een plant in een pot zonder naamkaartje. Ik meen me te herinneren dat het een meloen was, maar PlantNet weet het ook niet, die twijfelt tussen pompoen, meloen en courgette. Ik hoop dat het een meloen wordt. Hoe dan ook: ik vind het geweldig allemaal. 

Charley Toorop en Pyke Koch

Nog een Gelders uitje en wel naar Gorssel: naar de tentoonstelling 'Alles of niets' met werk van Charley Toorop (1891-1955) en Pyke Koch 1901-1999). Gorssel ligt ook aan de IJssel, een eindje zuidelijker: tussen Deventer en Zutphen. 

Ze waren allebei autodidact en maakten allebei heel krachtig werk: de een expressionist en de ander magisch realistisch. Ze schilderden vaak dezelfde onderwerpen, maar haar werk is intens levendig en betrokken, en dat van hem meer afstandelijk. Ze waren hun leven lang bevriend. Koch was tien jaar jonger dan Toorop en had fascistische sympathieën. 

Het uitje naar Gorssel vond ik altijd een hoogtepunt. Dat mooie museum More en dat heerlijke terras.

https://www.moregorssel.nl/tentoonstellingen/charley-toorop-en-pyke-koch-alles-of-niets

Blauwvingerdagen

Ik denk: laat ik een dagje naar Zwolle gaan. Dan heb ik wat stadse reuring en kunnen Bobby en Hans samen een eind fietsen. Eerst wil ik nog met de bus, voor de belevenis, maar de bushalte is een kwartier fietsen en het motregent ineens. Dus toch maar met de auto. 

Een van de redenen dat ik liever niet met de auto wil is dat ik nogal kan opzien tegen vreemde parkeergarages. Maar Zus4 heeft dat bezwaar weggewuifd: 'Ach, dat is de ouderdom. Dat hebben we allemaal. Het valt heus wel mee. Ik ben laatst ook in Zwolle geweest en die parkeergarage was heel makkelijk.' Nou goed dan.

Het is héél druk in Zwolle. Overal kraampjes, op pleinen tot in de winkelstraten aan toe. En heel veel mensen. Dan denk je: het zal dit pleintje wel zijn en dan ophouden, maar het hield niet op. Een mega braderie met mega veel bezoekers. Precies wat ik haat.

Dus na anderhalf uur gauw terug naar het oersaaie Heerde. Even googelen wat er aan de hand was. De Blauwvingerdagen: de grootste braderie van Noord-Nederland. 200 kraampjes. 50.000 bezoekers. Blauwvingers is een oude bijnaam voor Zwollenaren.

https://blauwvingerdagenzwolle.nl/

De Spreidingswet

De wereldproblematiek gaat ook niet aan de Veluwe voorbij. Fietsend door de bossen tussen Heerde en Epe passeren we een Fletcher-hotel waar honderden vluchtelingen gehuisvest zijn. Wat afschuwelijk, zo in the middle of nowhere, het is ver lopen naar het dorp.

De mensen in Epe willen die opvang niet, het zou een tijdelijke opvang zijn die in maart 2026 zou sluiten, maar het COA heeft niets anders dus de mensen blijven daar en het COA moet dwangsommen betalen.  In de krant verhalen over vele weigerachtige gemeenten die ondanks de Spreidingswet géén asielzoekers willen, dat in hun program akkoord hebben staan en dus hoe dan ook weigeren. Of ze zeggen alleen kleinschalige opvang te willen maar wijzen geen gebouw aan.

Afschuwelijk om die mensen in het bos te zien lopen tussen alle fietsende ouderen die hier een weekje van de natuur komen genieten.

De Dellen

Hans is gearriveerd. Hij komt ons een paar dagen gezelschap houden. We wandelen in natuurgebied De Dellen. Het is heel mooi afwisselend, het is een oud landgoed van de 19e eeuwse weerkundige Buys Ballot die er ook begraven ligt. Bobby en Hans popelen om mij de bevindingen (het Doppler-effect) van Buys Ballot uit te leggen, te mensplainen, maar ik zeg gauw: Laat maar.

De Eikenlaan

Tekenen helpt tegen alles. Zoals ik al zei: ik vind het hier heel mooi maar ook een beetje saai. Dit huis waar wij verblijven heb ik twee jaar geleden ook getekend, die tekening hangt ingelijst in de keuken, maar toen was de voortuin nog niet ingevuld. En toen had ik na twee bomen geen zin meer, terwijl er heel wat meer staan.

Fietsen

Het herstel. Ik ben nu negen weken aan het herstellen. Bijna alles doet het weer. Een van de uitdagingen hier op de Veluwe is het fietsen. We hebben de fietsen mee, hoewel we niet weten hoe of dat gaat.

Tot voor kort kon ik een kwartier, en nu is het uitzoeken of dat op te rekken valt. Eergisteren hebben we in drie etappes 15 km gehaald, waar ik heel tevreden over was. Ik moest steeds na 5 km even op een bankje liggen en ontspannen en dan ging het wel weer. Vandaag halen we 22 km.

Fietsen op de Veluwe als ver-in-de-zestiger is trouwens behoorlijk confronterend. Overal fietsen hier gehelmde oudere stellen op e-bikes en bij elk 'kruispunt' gaan ze staan delibereren over wat nu. Wij hebben er wat op gevonden: we klemmen een kartonnetje met daarop geschreven alle nummers van de knooppunten die we aandoen. Dan hoeven we niet te stoppen tussen die bejaarden. 

Indiase kunst

Op mijn verlanglijstje staat al een paar weken het Drents Museum met de tentoonstelling van Amrita Sher-Gil

(1913-1941). Dat Museum timmert al jaren enorm aan de weg, maar ik was er nog nooit want vanaf Utrecht is dat al gauw twee uur rijden, ik hanteer doorgaans een afstand van max een uur reizen.

Amrita Sher-Gil is een grootheid in India. Zij wordt beschouwd als de grondlegger van de moderne Indiase schilderkunst. Zij werd geboren in 1913 in Boedapest: haar moeder was een Hongaarse operazangeres, joods, en haar vader een Indiase Sihk-aristocraat en fotograaf. Toen ze zes jaar was verhuisden ze naar India. Amrita volgde haar kunst-opleiding eerst in Florence (ze was toen elf) en toen ze zestien was in Parijs. De hele familie kwam mee. 

Haar eerste werken waren vooral zelfportretten (19) en portretten van familieleden en vriendinnen. Ook veel naakten. Prachtig werk al vanaf het begin. Ze won er prijzen mee en het lidmaatschap van prestigieuze kunstkringen. In 1934 ging ze terug naar India. Ze kleedde zich daarvtraditioneel en schilderde gewone mensen. 

In 1938 keerde ze voor even terug naar Boedapest en trouwde ze met een Hongaarse neef. Maar omdat er oorlog dreigde vertrokken ze weer naar India. Ze overleed in 1941, pas 28 jaar oud. Over haar dood is weinig officieel bekend. Er wordt beweerd dat ze overleed door een illegale abortus. Ook wordt gezegd dat haar man jaloers was op haar vrijgevochten leven en dat hij haar vergiftigd heeft.

Heel sterk, iconisch, krachtig en kleurrijk werk. Bijzondere vrouw. Bijzonder dat ze zo onbekend was. Nu dus niet meer. 

https://drentsmuseum.nl/tentoonstellingen/amrita-sher-gil-europa-is-van-picasso-india-is-van-mij

De klok

Gelezen: De Klok van Iris Murdoch. Zo'n bekende schrijfster en nooit iets van gelezen. Het is een roman uit 1958 en een paar jaar geleden herdrukt door uitgeverij De Kleine Uil in Groningen  die veel homoliteratuur (her) uitgeven.. Het is een dikke roman, nogal uitgesponnen, je moet wel doorzetten.

Hoofdpersoon is een jonge vrouw Dora die getrouwd is met de 13 jaar oudere Paul, kunsthistoricus, zij wordt geacht naar zijn pijpen te dansen, het is 1958, huisvrouw te zijn in een keurig huis en het schoon te houden terwijl het al schoon is..ze loopt weg en begint een relatie met Noël, journalist. Maar na een tijdje gaat ze toch terug naar Paul die onderzoek doet naar documenten van een oud vrouwenklooster en woont in het huis van een leken gemeenschap bij dat klooster. Zij de overspelige vrouw trekt daar bij in. Haar man studeert de hele dag en is nog steeds woedend.   

 Nou ja en dan is daar de leider van de gemeenschap Michael, en een jonge student Toby. En nog veel meer personages.maar dit zijn de belangrijkste wier gangen en innerlijke roerselen we volgen. Er broeit van alles en vooral broeit er (homo)seksueel verlangen. 1958. Michael verlangt naar Toby en Dora ook. Ach het is veel te gedetailleerd om na te vertellen. Je moet er wel je best voor doen, de uitvoerige stijl en de terughoudendheid zijn niet meer zo van deze tijd, maar het is de moeite waard

Epe winkelhart

Ik had niet zo goed beeld meer bij 21 graden toen ik mijn koffer inpakte. Ik had het zelfs nog gegoogeld: wat voor kleren kun je aan bij 21 graden, en: kun je een korte broek aan bij 21 graden. Maar ja 's avonds wordt het 15 graden. Dat is andere koek. Ik heb bloesjes mee, een vestje, geen jas, geen sweater, een dunne zomerbroek en een joggingbroek.Dat wordt shoppen! schrijft de Voetbalvriendin, met wie ik graag trivialiteiten uitwissel. Naar Epe, winkelhart van de Veluwe. Zij adviseert Zwolle, maar ik ga toch naar Epe. En nee, ik vind niets.

Te Heerde

We zijn weer een weekje in Heerde, in het prachtige huisje van Schoonzusje en haar man. Zij wonen in een villa-buurtschapje buiten het dorp, aan de bosrand naast het Heerderstrand. Ruime tuin eromheen. Ik moet altijd even wennen aan de stilte, zeker na het dagenlang gedruis van het Utrechtse Studenten Corps thuis. 'Wat is het hier sáái', heb ik mezelf al vier keer horen zeggen. 

Het kost altijd even om me er aan over te geven. Van de bibliotheek van de Neude heb ik een stapeltje boeken mee en ik begin in De klok van Iris Murdoch. De avondwandeling gaat rond het meertje van het Heerderstrand.

In de brievenbus ligt de Trouw met daarin portretten van gays in Amsterdam. De Voetbalvriendin staat er ook in. Trots op! 

Bezoekers

Ik had altijd zo 200 à 300 bezoekers per dag, en ook wel eens uitschieters naar meer of minder. Niet een aantal om over op te scheppen. Als het er minder dan honderd waren dacht ik wel eens: zal ik er maar mee stoppen? Waar slaat dit op? 

Al 19 jaar doe ik dit. Ik beleef toch veel plezier aan het stukjes schrijven. Neef2 uit Berlijn zei eens dat ik mijzelf wel een influencer kan noemen. Zelf zie ik dat niet zo. De enige invloed die ik uitoefen - voor zover ik weet - is op twee van mijn zussen die regelmatig mijn uitstapjes en recepten opvolgen.

De laatste maanden heb ik echter bijna dagelijks tegen de 2000 bezoekers per dag. Onbegrijpelijk. Vooral omdat ze vooral in de USA en Singapore zitten, en Vietnam en Brazilië. Begrijpt u het? 

Geluid

Wie aan de rand van de stad woont hoopt verschoond te blijven van het binnenstadsgedruis met festivals, terrassen en middernachtelijk gebral. Er zijn heel veel mensen die dol zijn op die herrie-festivals, er wordt goed aan verdiend, dus de omwonenden moeten dat dan maar een dag of wat verdragen. En als je de pech hebt om in de buurt van meerdere festivals te wonen, dan is dat maar zo.

Die pech hebben wij dus en zo zijn er ineens diverse dancefestivals bij ons in het omliggend groen. Zo hebben wij het Soenda-festival in het Noorderpark (25.000 bezoekers), en afgelopen weekend was het Ultrasonic-festival aan de Maarsseveense plassen (15.000 bezoekers). Dat gekaboem draagt vele kilometers ver. 

Op ons altijd zo fijn stille volkstuinpark met vogelgeluiden en af en toe een graamaaier of een heggenschaar is het dan niet te harden. Het Ultrasonic-festival hadden we achter de rug, zaterdag, begon het zondag weer. Nu kwam het geluid van de ijsbaan. De straat-app ontplofte van de ergernis. En dat zijn echt geen zure bejaarden. 

Wat blijkt? Het Utrechts Studenten Corps (berucht om van alles, maar de laatste jaren om hun 'banga-lijsten') viert hun zoveelste lustrum en dat doen ze 10 dagen lang en wel bij de Ijsbaan. Na 22u gaan ze naar binnen. Wie klaagt over geluidsoverlast krijgt een standaard-antwoord van de gemeente. Ze hebben een vergunning en ze houden zich aan de regels bij die vergunning. 

Mijn volkstuin grenst dus aan de ijsbaan. De dance-herrie kaboem kaboem direct in mijn doorgaans zo stille paradijsje. En dat een week lang.

Het is dan wel een opluchting dat RTV Utrecht en het AD er berichten aan wijden. Dan is het geen gezeur van ons, maar echt aan de hand.

- Politie grijpt in bij groot studentenfeest https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/4070811/politie-grijpt-in-bij-groot-studentenfeest?at_medium=sharing&at_campaign=sharedArticle #rtvutrecht

- Studentencorps baalt van overlast door lustrumfeest: 'Extra maatregelen genomen' https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/4070921/studentencorps-baalt-van-overlast-door-lustrumfeest-extra-maatregelen-genomen?at_medium=sharing&at_campaign=sharedArticle #rtvutrecht

https://www.ad.nl/utrecht/dronken-feestgangers-in-de-sloot-en-vechtpartijen-usc-maakt-excuses-voor-overlast-lustrumfeest-bij-vechtsebanen~a0d7d3cd/

https://www.ad.nl/utrecht/bij-jerry-viel-het-kwartje-pas-toen-hij-de-meisjes-en-jongens-van-het-usc-weer-voorbij-zag-komen~a9a57ac3/

Amstelpark

Met de Voetbalvriendin heb ik weer afgesproken in het Amstelpark. De vorige keer dat we daar waren begin mei bloeide de orchideeenvallei. Het was daags voor de operatie en op de terugweg ging mijn koppeling kapot. Ik moest langs een volle provinciale weg met razend verkeer anderhalf uur op de wegenwacht wachten. Toen vond ik het Amstelpark ook al het leukste stadspark ooit. Het enige nadeel is het geraas van de omliggende snelwegen. 

Toen had ik een gebouwtje ontdekt: 'De Meditatietuin' waar je op woensdagmiddagen kunt omhangen, thee drinken en mediteren. Dat leek me wel wat en dat had ik voorgesteld, maar eenmaal daar gearriveerd blijkt de Voetbalvriendin geen zin in mediteren te hebben, dus lopen we door.

Er is een leuk terras op het water, genaamd 'De orchidee', en die hebben een bord staan met Perzische lekkernijen. Het restaurant blijkt overgenomen door een Iraans gezin. Ze hebben ook een Nederlandse kaart met klassieke gerechten eazoals pannenkoeken, maar wij nemen Perzisch.  Ik neem een Perzische koude yoghurtsoep en de vriendin een Perzische meloensmoothie met vanille-ijs. Heerlijk. 

Het is met recht weer een topuitje.

https://www.cafedeorchidee.nl/

Op Avontuur

Binnenkort gaan Hani501 en ik op een tweedaags uitje. Een tweedaagse wandeling: zelf gemaakt. Omdat eenpersoonskamers in hotels zo belachelijk duur zijn zoek ik een overnachting bij Vrienden op de Fiets. Daarbij selecteer ik adressen van mensen met tuinhuisjes en twee slaapkamers/bedden. Die twee slaapkamers zijn er niet zo veel en zo komen we uit in een buurtschap in de buurt van Kampen. Dan kun je lopen van Kampen naar dat buurtschap je en van daar via Zalk naar Zwolle. Het uitje kan met de trein. Enorm ecologisch verantwoord. Idealisten. 

De voorpret is haast het leukst. Je komt in een privé-omgeving terecht, meestal bij echtparen bij wie dit Vrienden op de Fiets een hobby is van de vrouw des huizes. Elke keer een verrassing. Bij dit adres staat echter de naam van een man. Ik google zijn adres en zijn naam, je ziet meteen het huis en de straat, en ik lees dat hij zich een paar jaar geleden enorm verzet heeft tegen een woonark in de IJssel grenzend aan zijn achtertuin. Hij heeft er een interview over gehad in de Kamper Courant. Zijn gezicht staat niet op de foto, maar wel zijn achterhoofd en zijn buurvrouwen die solidair met hem zijn. 

Verder googelen levert op Facebook over zijn relationele status op dat hij 'uit elkaar' is. Er is geen restaurant in dat buurtschap maar we kunnen ook bij hem eten. Bobby vindt het allemaal net de opening begin van een Britse crimi.

Ik zoek nog wat verder naar andere adressen daar in de buurt, maar als er niet een rivier is, een bos of een landgoed, dan is het landschap op het Nederlandse platteland niet zo boeiend om te lopen. De adressen zijn diverse  gerietdakte villa's. Gastvrouwen. Heel veilig. 

La Poste

Al dagen ben ik in de weer met La Poste. Eerst bestelde ik een tube littekenzalf waar ik momenteel niet zonder kan. Onze Etos en Kruidvat hebben dat niet standaard op voorraad en het Etos-tubetje is veel te klein. Je wilt er wel een paar weken mee toe kunnen. Dus ik bestel een tube bij Bol. Zonder portokosten. 

Het tubetje zou theoretisch gemakkelijk door de brievenbus kunnen, maar het komt met de pakketpost. Nu heb ik de laatste maanden door alle bandages best veel ervaring met en vertrouwen in de pakketpost gekregen. De man komt om altijd rond 08.15u. 

Nu krijg ik ook minimaal vijf maal daags mailtjes van La Poste dat ze tussen 08 en 10 zullen komen, maar helaas vandaag niet dus wordt het morgen. En dus steeds om 07.45u douchen om om 08u het tubetje in ontvangst te kunnen nemen. Maar nee.

Ook bestelde ik de catalogus bij de tentoonstelling over La Havre. Daar krijg ik ook almaar mailtjes over en dat ik niet voor hoef thuis te blijven want het pakje past door de brievenbus. Het pakje is vertrokken uit het distributiecentrum, gearriveerd bij La Poste, nu onderweg naar mij, o nee toch niet onderweg naar mij, morgen nog eens proberen.

Ik wil gaan schrijven aan een stuk voor Zwaze over Le Havre, maar daar heb ik niet genoeg informatie over. Het persbericht is te opgepompt over 'meesterwerken', de tekstjes bij de kunstwerken te karig, de zaalteksten te zwabberig. Je hoopt dan dat de catalogus uitkomst biedt. Maar die komt maar niet. Wel staan er sinds vanmiddag in onze best nauwe gang twee enorme maxi-cosi's en andere pakjes voor diverse buren, maar geen tube en geen catalogus.

Kersenjam

Vanwege het gebrek aan verre reizen dezer dagen beleef ik mijn avonturen maar in en om huis. Die zijn er ook best. Je moet er alleen wel oog voor hebben. Zoals de aardappeloogst. 

En vandaag zijn de kersen in de bonus, twee bakken (700 gram) voor 5 euro. Van één bak ga ik jam maken. Gewoon één potje. Er staan tenslotte nog twee potjes peren-bananen jam in de koelkast, toen geïnspireerd op de jammetjes in de Abdij van Egmond. 

Een lichte tegenvaller: uit een bak met 350 gram kersen krijg je maar een tweederde potje jam. Om niets kwijt te raken roer ik de resten uit de pan door de kwark. Mooi toetje.

Piepers

Dit is mijn laatste aardappeloogst uit mijn moestuinbakken in de straat. Na de grieslanders en de gloria's nu de doré's en de alouettes. Eerlijk gezegd zie ik en proef ik niet veel verschil. Het is ongelofelijk veel. We zijn nu wel een beetje aardappeleters geworden. Trotse aardappeleters.

Rose

Mooie Deense film gezien op NPO/NLZiet: 'Rose', van regisseur Niels Arden Oplev uit 2022. Een zus en haar man nemen haar schizofrene zus Inger mee op een busreis naar Parijs. Wat een verwikkelingen. En dan toch nog soort van feel good. Ingers ongezouten uitspraken zorgen aanvankelijk voor spanningen onder de medereizigers. Eenmaal in Parijs blijkt ze een eigen agenda te hebben: ze zoekt naar een geliefde uit haar verleden. De film laat op een liefdevolle manier zien hoe kleine overwinningen gevierd worden. Fijne film met af en toe kromme tenen.

Kade

Deze zondag gaan we wandelen langs de Lambertszkade tussen Vreeland en Loosdrecht in de hoop dat er een bries waait. En die waait er. Heerlijk. Prachtig. En zo komen we weer een warme dag door.

Blokje educatief: de Lambertzskade is een eeuwenoud smal pad dat precies op de grens van de provincies Utrecht (Vreeland) en Noord-Holland (Loosdrecht) ligt. De kade scheidt en verbindt de Loenderveense Plas en De Wijde Blik. De kade werd in de middeleeuwen aangelegd als waterkering en vormde de staatkundige grens tussen het Graafschap Holland en het Bisdom Utrecht. In de 15e eeuw werd hier al turf gewonnen en ontstonden er sluizen in de buurt (zoals de Mijndensesluis) om deze brandstof te vervoeren. Door intensieve turfwinning in de 16e eeuw zijn de Loosdrechtse Plassen ontstaan.

Eeuwenlang was de kade niet meer dan een smal, modderig dijkje dat in de winter vaak onbegaanbaar was. Het werd voornamelijk gebruikt als voetgangersverbinding tussen Vreeland en Oud-Loosdrecht. In de jaren dertig probeerde de lokale VVV het pad op te knappen en begaanbaar te maken voor fietsers. Dit stuitte op verzet van omwonenden, die vreesden dat hun idyllische omgeving overspoeld zou worden door toeristen. Desondanks werd het pad in 1932 opengesteld. 

Tegenwoordig is de kade een beschermd natuurgebied. Het pad wordt beheerd door natuurorganisaties en is populair bij wandelaars en fietsers. Halverwege de kade staat een markante vogeluitkijkpost, vanwaar je uitzicht hebt over de Natura 2000-wateren en het drinkwaterwingebied.

 

Max 30 km per uur

We hebben iets nieuws in Utrecht: 30 km zones. In Amsterdam bestaat dat al langer. Tot grote tevredenheid an de bewoners, meldt de Fietsersbond. Want minder ongelukken en minder geluid. Ik denk ook dat het ontspanning heeft. In Zuilen waar ik woon hadden we dat nog niet, maar al wel rond het centrum. 30 km is niet gemakkelijk, het is echt heel langzaam. 

Er zingt veel rond over een flexflitspaal op de Wittevrouwensingel waar begin dit jaar 5018 automobilisten een boete hebben gehad. En niet te zuinig. 4 km te hard kost €37, 5 km te hard €46, 10 km te hard €95, 15 km te hard €195. En dan rijd je nog maar 45 km/u.

Die flitspaal staat nu bij ons op de Prins Bernhardlaan. Dat is hier de doorgaande straat. Voor de binnenstraten geldt die 30 km bij ons nog niet, maar die zijn zo levendig met wandelaars en fietsers dat je er vanzelf niet harder dan 40 km rijdt. Vind ik.

Omdat de 30 km-zones nu zijn uitgebreid over de hele stad gaat het er op de app van de buurt taxi regelmatig over. Want de boetes zijn pittig en die moet je natuurlijk zelf betalen. De vraag is we de kwartier-ritjes dan nog wel halen. 

Gevreesde flexflitsers centrum Utrecht verplaatst: hier staan ze nu:

https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/4053264/gevreesde-flexflitsers-centrum-utrecht-verplaatst-hier-staan-ze-nu?at_medium=sharing&at_campaign=sharedArticle #rtvutrecht

De geheime tuin

Tuinporno. Dat is zo'n plaatje toch echt. Ik leerde dit woord ooit van Annet Planten, in de jaren tachtig collega bij de Amsterdamse vrouwenboekhandel Xantippe. Ze was ook tekenaar/illustrator voor de Margriet, waarvoor ze plantjes en bloemen en tuinen tekende. Zij was wat ouder dan de meesten van ons, ze was heel grappig, heel dun en heel rimpelig. Ze woonde in een huisje met steile trappen in de Korsjespoortsteeg met een oude grote zware hond die ze vier maal daags doe trappen op moest zeulen. Later is ze geloof ik naar Arnhem verhuisd, waar ze ook vandaan kwam. Zou ze nog bestaan? Als ik haar Google kom ik zegge en schrijve op één verhaal van haar tegen in het lesbisch literaire tijdschrift Lust & Gratie. 

Maar ditvterzijde. Mijn Tuinbuurvrouw vertelde laatst dat zij als kind een boek had gelezen dat 'De geheime tuin' heette. Het is een kinderboek uit 1911. Dat heeft haar nooit losgelaten dus haar 250 vierkante meter volkstuin moest en zou een geheime tuin worden. Dat vind ik nog eens een mooi concept. De meeste tuinen hier zijn alles behalve een geheim. Mijn tuin vind ik een wonderbaarlijke verkwikkende vallei. Dat kun je vanaf het pad niet goed zien, alleen bevroeden. In die zin is mijn tuin ook een beetje een geheim. En dat probeer ik met al die fotocollages te laten zien.

https://www.dbnl.org/tekst/_lus005199901_01/_lus005199901_01_0046.php

We moeten praten

Gelezen: We moeten praten door Jan van Mersbergen. Indrukwekkend verhaal over Koen, een jongen van elf, die al jaren niet praat en nu een spreekbeurt moet houden in de klas. Hij woont bij zijn opa die zijn opa niet is. Toen hij drie was is zijn Griekse moeder vertrokken  om nooit meer terug te komen. En op een dag is zijn vader overleden. Hij had teelbalkanker maar had daar nooit iets over verteld aan zijn vrouw en kind. Wat het héle familiedrama is, daar komen we pas aan het eind achter.

De Lek

Met Ella doe ik een dagje langs de Lek. De dag begint onder een wolkendek en eindigt in de volle zon. We sluiten af met een lekkere lunch bij Caatje aan de Lek. 

Het veerpontje vaart vandaag ook. Een pensionado vaart de boot en kletst honderduit tegen de passagiers. We hadden vanochtend een vriend van Bobby op de koffie die in zijn werkend leven een heel belangrijke meneer was maar nu drie maanden met pensioen. Vol in het zwarte gat. Misschien is zo'n veerpont wat voor hem. Heen en weer, heen en weer, heen en weer, heen en weer.... 

Ritmiek

Nu ben ik ook weer terug bij het koor in Wittevrouwen, én op de fiets. Het wonderbaarlijke herstel gaat maar voort. Fietsen is nog wel ongemakkelijk en pijnlijk, maar ik houd het inmiddels wel 25 minuten vol. Het grootste punt is het afstappen. Eenmaal afgestapt gaat het wel weer. 

Vanavond hebben we een workshop. Een langharig jongmens met baard genaamd Gerben geeft een workshop ritmiek. We klappen op vele wijzen diverse ritmen, en we leren een Macedonisch volksliedje in 7/8ste maat. Sto mi e milo, ofzo. O had ik maar een winkeltje, zou het betekenen.

Het leuke van het Wittevrouwenkoor is dat het door zulke leuke jonge mensen gedirigeerd wordt. Ze zijn idealistisch en rommelig en aardig en wat al niet wat heel fijn is. Deze jongen vertelt dat hij een Slavisch vrouwenkoor leidt in de wijk Hoograven, dus dan heb je hem al googelend zo gevonden.

Meesterwerken uit Le Havre

Toen Bobby en ik een paar jaar geleden een weekje in Normandië op vakantie waren en onder andere de Tuinen van Etretat bezochten, wilde ik ook graag naar Le Havre naar het architectonische Musee d'Art Moderne met al zijn impressionistische werken. Ik had geen idee, maar het leek me wel wat, impressionisme in zo'n ruige havenstad. Rotterdam, zeg maar. Helaas zijn we toen niet gegaan, maar nu kun je naar het Singer Museum om een indruk te krijgen. 

Toen ik de afgelopen maanden weer beter en beter werd, dacht ik: Ga ik nu een nieuw leven beginnen en zo ja wat dan, of zal ik mijn oude dingen weer oppakken. Het  lijkt steeds meer op het laatste uit te draaien, wat logisch is want ik had leuke bezigheden buitenshuis. Zo ook mijn stukken over kunsttentoonstellingen in Museumkijker. 'Mag ik weer?' app ik aan Zwaze, en ik mag.  Vandaag dus naar Le Havre.

Werken van beroemde Franse kunstenaars als Auguste Renoir, Claude Monet, Raoul Dufy en Henri Matisse, vertellen het verhaal van de kunstenaarsstad die Le Havre ook was en is. In de negentiende eeuw groeide de stad uit  tot een knooppunt van handel en uitwisseling, dankzij de internationale scheepvaart en de spoorverbinding met Parijs. De aantrekkingskracht van de stad zit 'm niet alleen in de bedrijvigheid van de haven, maar ook in de atmosfeer van licht en zee aan de monding van de Seine. Kunstenaars als Eugène Boudin, Claude Monet, Raoul Dufy en Othon Friesz werden hier opgeleid, terwijl Parijse kunstenaars de laatste ontwikkelingen meebrachten. Gesteund door vermogende havenbaronnen ontstond er een levendig kunstklimaat.

In deze dynamische omgeving schilderde de jonge Monet, gefascineerd door het steeds veranderende licht zijn 'Impression, soleil levant' (1872), dat geldt als het startpunt van het impressionisme. In 1903 werd de impressionist Camille Pissarro naar Le Havre uitgenodigd, die er een reeks havengezichten schilderde, die de stad Le Havre verwierf voor het plaatselijke museum.

Raoul Dufy is eigenlijk wel de belangrijkste schilder van Le Havre. Van dat werk ben ik ooit heel veel gaan houden toen ik in de jaren tachtig in de kaarten- en posterwinkel werkte. Zo vrolijk en springerig. Hier hangen wel heel andere, donkerdere, werken dan die indertijd voor ansichtkaarten gebruikt werden

Het Flevohuis

We gaan naar het Flevohuis in Amsterdam-oost. Dat huis ligt aan de Zeeburgerdijk, op een steenworp afstand van waar ik van 2010 tot 2015 met veel genoegen gewoond heb. Het Flevohuis is een heel groot beetje detonerend flatgebouw, maar ik geloof dat het vanaf de jaren zeventig al een goed onderkomen biedt aan honderden Amsterdamse bejaarden. Sinds een week verblijft Bobby's oudste neef daar: na langdurige ontstekingen in zijn rechter knie is nu zijn rechterbeen geamputeerd. Na een maandenlang verblijf in het OLVG ligt hij nu hier op de revalidatie-afdeling. In zijn prachtige flat aan de Amstel is hij al maanden niet geweest. Wij hebben het nog maar net gehoord. 

Het is best confronterend: zo'n grote machtige man nu in zo'n revalidatiebed. De beenstomp ligt open en bloot onder hem. Hier gaat hij leren zelfstandig in en uit een rolstoel te komen. Drie maanden krijgt hij er voor. Gelukkig heeft hij twee liefhebbende kinderen (ook al weer rond de vijftig) die in de buurt wonen en alles voor hem doen. Maar hemel, daar lig je dan. Er liggen meer patiënten met geamputeerde benen, vertelt hij. Ze eten samen in een eetzaal. Je moeten maar vaker naar hem toe, zeg ik tegen Bobby. Het is niet veel meer dan een half uur met de auto.

We hadden gehoopt na afloop te gaan eten bij het Chinese restaurantje 'Fook Sing' aan de Molukkenstraat waar ik in mijn jaren daar regelmatig kwam. Zelfs vierde ik er een keer mijn verjaardag. Maar het is gesloten. Dinsdag en woensdag gesloten. Op grond van een vage herinnering vinden we een Chinees 'Wong Koen' in de Watergraafsmeer. Wat zijn wij toch simpele zielen, zeg ik: domweg gelukkig van naar de Chinees.

https://onsamsterdam.nl/artikelen/het-flevohuis-was-een-bejaardenpaleis-aan-de-rand-van-de-stad

Findhorn

Het lijkt bij jou wel op de 'Tuinen van Findhorn', reageert een van de Tuinvriendinnen als ik in de groepsapp de foto's van mijn enorme kolen stuur. Weer aanleiding om een middagje te googelen. Want waar heeft ze het over? 

De Tuinen van Findhorn zijn een spirituele leefgemeenschap en ecodorp in Schotland, al sinds de jaren zestig. In de jaren zestig brachten de tuinen ecologische wonderen voort zoals een reuzenkool van 18 kilo en een broccoli (-struik) van 27 kilo. Ter vergelijking: mijn enorme kolen zijn 1,7 kilo.

De filosofie van Findhorn draaide om de diepe overtuiging dat alles in de natuur met elkaar verbonden en bezield is. De oprichters stelden dat de mens niet boven de natuur staat, maar er een gelijkwaardige partner van is. Hun filosofie rust op drie pijlers. 1. Luisteren naar de innerlijke stem: volg intuïtie en goddelijke inspiratie bij elke dagelijkse beslissing. 2. Communiceer met de spirituele essentie van planten en landschapselementen (deva's en natuurgeesten). 3. Werken is liefde in actie: voer elke taak, hoe alledaags ook, uit met volledige aandacht, liefde en toewijding. Door deze principes toe te passen op onvruchtbare, droge zandgrond, slaagde de gemeenschap er in de jaren zestig in om reusachtige koolsoorten en een overvloed aan gewassen te verbouwen zonder chemische hulpmiddelen. Dit trok wereldwijd de aandacht.

Vandaag de dag wordt de oorspronkelijke filosofie van Findhorn beleefd in de vorm van een praktisch, ecologisch leefmodel waarin spiritualiteit en duurzaamheid hand in hand gaan. De gemeenschap heeft zich getransformeerd van een centraal geleide stichting tot een door de bewoners zelfbestuurd ecodorp.

In de centrale leefgemeenschap wonen permanent tussen de 300 en 500 mensen. Als je kijkt naar de bredere regio telt de gemeenschap ruim 600 vaste leden, die oorspronkelijk uit meer dan 40 verschillende landen komen. Daarnaast verblijven er continu tientallen tot honderden tijdelijke bewoners, zoals studenten, workshopdeelnemers en vrijwilligers. 

In het dagelijks leven blijft de oorspronkelijke filosofie voelbaar. Beslissingen en bijeenkomsten starten nog altijd met momenten van stilte. Werken in de tuinen of de keuken wordt nog steeds benaderd als een vorm van actieve meditatie: liefde in actie.

De rode kool

Vanochtend een van de rode kolen geslacht. Gisteren heeft Bobby de groene kool klaargemaakt, deze week mag hij met de rode aan de gang. Met buurvrouw D. in conclaaf over de kool, want zij wil er graag een stukje textiel mee verven. Op internet heeft ze gevonden dat je de buitenste bladeren ervoor moet gebruiken. Maar welke buitenste bladeren zijn precies de buitenste bladeren?

Zo houden wij onszelf en elkaar bezig...

Jim van Os

Ik kijk naar een oude aflevering van het tv-programma 'De Verwondering' met psychiater Jim van Os. Ik vind dat Annemiek Schrijver mooie zondagochtendgesprekken voert, maar vaak mis ik bij haar het journalistieke uitgangspunt wie-wat-waarom-en-hoe. Dan heeft ze een gast en dan snap ik de aanleiding of de insteek niet goed. Wie is die persoon? 

Vaak leidt dat na de uitzending tot een zoektocht die wel heel interessant is. Zoals vandaag deze Jim van Os, hoogleraar psychiatrie in Utrecht. Hij is heel erg voor de menselijke benadering van patiënten en tegen de DSM. Het diagnostiseren, het labelen van mentale ziekten. Het is allemaal angst bij veel psychiaters, zegt hij.

Van Os is een belangrijke aanjager van een vernieuwingsbeweging binnen de geestelijke gezondheidszorg. Hij verzet zich fel tegen het hokjesdenken. Psychisch lijden moet volgens hem niet als 'ziekte' behandeld worden, maar vraagt om persoonlijke aandacht, zingeving en maatschappelijke verbinding.

Vier vragen zouden centraal moeten staat bij gesprekken met mensen met ernstige psychische problemen. In plaats van een diagnose te stellen vindt hij dat hulpverleners vier basisvragen moeten stellen: 1. Wat is er gebeurd in je leven? 2. Wie ben jij eigenlijk? 3. Waar wil je naar toe? 4. Wat heb je nodig om dat te bereiken?

In augustus verschijnt bij Lannoo zijn nieuwe boek Wat psychisch lijden is. En wat je moet weten voor je naar de ggz gaat. Hij vindt dat psychisch lijden geen medische ziekte of brein-defect is, maar een pijnlijke reactie op het leven. Hij pleit voor werken met groepen en ervaringsdeskundigen, in plaats van individueel, dan zijn ook meteen al die wachtlijsten opgelost.

Oogst

Uit een ooghoek is duidelijk te zien dat de oogst in de moestuinbakken in de straat behoorlijk uit de klauwen begint te lopen. Met name de kolen zijn enorm! 

Nu vind ik kolen prachtig, maar in de nieuwe moestuinbakken met de nieuwe vruchtbare aarde zijn ze bijna wanstaltig. Er staan twee enorme rode en drie groene in de bak. 

Ik heb Bobby gevraagd iets te koken, want hij is nogal van de Hongaarse en Russische keuken. Maar in zijn recept gaat 500 gram kool, en één kool weegt gestript al 1,7 kg.

https://mergenmetz.nl/blog/rakott-kelkaposzta-hongaarse-schotel-met-savooiekool/

ZenZienTekenen

Na maanden afwezigheid ben ik weer bij het ZenZienTekenen. Zo heerlijk. We tekenen met zijn vijven op een heel mooi volkstuinencomplex 'Ons Buiten' in Utrecht-oost bij Voordorp.

Er is een dierenwei bij, met kippen, een konijn en twee geiten, maar ik concentreer me op wat bloemen. Ik teken cosmea, rudbeckia en papaverbollen.

Toine's clematis

Alle drie hadden ze een foto van een bloem ingeleverd. Vorige week vrijdag. Ik zou ze mijn techniek leren. Maar ik dacht: dat kan ik ze nooit leren. Ik weet zelf al niet hoe ik het doe. Hoe maak je een clematis: een donkere bloem maar licht dooraderd? En dan dat hart met al die stampers en meeldraden! De foto die Toine instuurde was licht lila van een veel te lage resolutie. Daar kon ik helemaal niets mee.

Toen kwam maandag Hani501 langs die enthousiast uitweidde over wat AI al niet vermocht. Teksten verbeteren, foto's verbeteren. Toen heb ik Toine's foto opgefluft met ChatGPT: 'Maak de foto mooier'. En dat doet ChatGPT dan.

Shetland

Ik heb weer een tv-tip. 'n Heerlijke BBC-crime serie op NPO: Shetland. Twee vrouwelijke rechercheurs, allemaal karakteristieke types, heden en verleden. Ruige natuur. Liefde, haat, oude geschiedenissen, ziekte, hunkering, you name it. ,,, Zes afleveringen dit seizoen en het is al het tiende seizoen dus dat belooft wat om terug te kijken. 

https://www.volkskrant.nl/nieuwe-series/het-heerlijke-tiende-seizoen-van-shetland-staat-in-de-traditie-van-de-betere-britse-crimeseries~bef989f3/

Geloof

We gaan naar Museum Gouda naar de tentoonstelling 'Geloof'. Er hangen werken uit het Rijksmuseum, uitgekozen door de schrijvers Stefan Sanders (christen, katholiek), Arnon Grunberg (seculier, joods) en Naema Tahir (moslima).

Het idee klinkt veelbelovend, als het onderwerp je interesseert, maar de uitvoering is dat niet. Er  hangt een ratjetoe aan schilderijen en ernaast wat zakelijke tekstjes over kunstenaar en werk. Je zou verwachten dat er een tekst hangt waarom de gastcurator in kwestie dit werk heeft uitgekozen, wat het voor hem/haar belichaamt.

De drie hebben heel verschillende invalshoeken. Stefan Sanders heeft denk ik lang rondgedold in de homo-uitgaanswereld en kwam een decennium of daaromtrent geleden tot geloof en sindsdien is zijn geloof en kerkgang naar de Nicolaas Basiliek in Amsterdam zijn onderwerp voor zijn columns in Trouw en lezingen. Een business model.

Arnon Grunberg is joods opgevoed, seculier geworden maar nu hij vader is geeft hij zijn zoontje toch een joods religieus erfgoed mee. Een belangrijk thema voor hem is het offer.

Naema Tahir is Brits Pakistaans van afkomst, moslim, jurist. Had ook lang een column in Trouw. Bij haar gaan de tekstjes veel over interreligieuze ontmoetingen. 

Ik had graag gehad dat er teksten bij de werken stonden als: dit werk heb ik gekozen omdat het dit-en-dit bij mij raakt. Nu staan er wel QR-codes bij dus misschien heb ik wat gemist aan geluidsfragmenten, maar ik heb het niet zo op geluidsfragmenten bij beeldende kunst tentoonstellingen.

Alles wat ik vind staat ook in de Volkskrant-recensie. Als Bobby eindelijk klaar is met kijken blijkt hij alles ook te vinden. Hij doet er alleen wat langer over. Fijn dat we het eens zijn. 

https://www.volkskrant.nl/tentoonstellingen/een-mooi-idee-van-museum-gouda-kunst-gekoppeld-aan-verhalen-over-geloof-wordt-in-de-praktijk-een-allegaartje~b3c24224/

Bees

Vier maanden ben ik weg geweest van mijn nieuwe senioren-popkoortje 'The Bees' in de wijk Wittevrouwen in Utrecht-oost. Vier intensieve maanden heeft het geduurd: de diagnose, de operatie en het herstel. 

Vanavond hebben ze/we weer een 'concertje' in Theaterhuis De Berenkuil aan het eind van de Biltstraat. Ik kende het niet: het ontzettend leuk gebouw en sfeervol ingericht. Vooral voor culturele cursussen en optredentjes. Dat kan ook alleen maar in Utrecht-Oost. 

Ik ga er met de auto naar toe. Op de fiets is echt nog te ver. ('s Middags fiets ik een proefrit naar Tuincentrum Steck, dat is een kwartier heen en een kwartier terug en ik haal het wel, maar dat is nog te pijnlijk.) Ik ben echt tegen met de auto de stad in, en in Wittevrouwen geldt een bijna Amsterdams parkeertarief, maar dat moet dan maar voor een keer. 

Het vorige optreden (in de school waar we ook oefenen) zong ik nog mee, ik was toen kakelvers in het koor en kon nog geen song voluit meezingen. van die keer herinner ik me vooral de onzekerheid. Nu zit ik in het publiek. Eerste rij. Dat doet me goed. Je ziet het plezier. En het klinkt best aardig. Niet briljant maar ook niet om je voor te schamen. Nu vertelt steeds een van de zangers een verhaaltje over het liedje dat volgt. Heel charmant.

In de groepsapp heb ik gelezen dat Sofie, een van de twee leuke jonge dirigenten, ermee gaat stoppen. De andere, Olav, gaat gelukkig door. Ook meerdere leden stappen op. Ze zeggen dat ze een te druk pensionado-bestaan hebben waarin keuzes gemaakt moeten worden.

 Volgende week is ter afsluiting van het seizoen nog een 'workshop', wat dat ook moge inhouden. Ik ga weer meedoen.

Agapanthus

Deze plant staat altijd in het voorjaar enorm te pronken in de tuincentra: groot en weelderig en prijzig. De agapanthus ofwel de Afrikaanse lelie. Bloem-van-de-liefde. Agapè is Grieks voor liefde, anthos voor bloem. Bloeit veel op de Canarische eilanden  en Madeira.

Vorig jaar kocht ik een paar kleine agapanthusjes in de aanbieding, die vervolgens helemaal niets deden. Maar vorige week zijn ze dan toch uit hun schulp gekropen, niet zo vet als die in de tuincentra, maar lief. Bescheiden. O nu ik er over lees hoort-ie ook gewoon in juli te gaan bloeien.