Multishot Flowerbed

Krijg een sms-je van M: 'Wij hebben net een 49-shots multishot flowerbed met blauwe, groene en rode peonies gekocht, dus het nieuwe jaar begint in elk geval met een knal.' Neef Menno Skypte ook al: 'Gaan jullie wel lekker knallen?' Ik vrees van niet...

Net stond ik nog voor zo'n winkel, maar na vijf minuten hunkeren liep ik toch weer door. En dat terwijl ik èrg van knallen houd, hoe groter de BOEM hoe beter. Maar ik heb nog bijna nooit zelf vuurwerk gekocht. Een keer stond ik bij een vuurwerkverkopende fietsenmaker in de rij, tussen honderden opgewonden vaders en zonen die exact wisten wat ze wilden. Ik wist het helemaal niet en koos uit misplaatste zuinigheid alleen maar fluffy rommel uit. Van die zachte scheten. Terwijl ik eigenlijk donderslagen wilde. Zo'n tapijtje, of een duizendklapper om de lantarenpalen heen, of gewoon een bom. Dacht u: 100 euro is toch wel een aardige uitspatting voor een moment van verwerpelijk volks gedrag, ik kan nu uit ervaring zeggen: Neen, dat is GEEN aardig bedrag. Dat is niets.

Vorig Oudjaar waren we met zeven, we hadden tot middernacht best een mooie avond gehad, eerst een potje Halli Galli om allemaal wat los te komen, daarna een Tarotlegging voor wie dat wilde, en tenslotte het moment supreme: van iedereen een ontboezeming danwel persoonlijke inzicht over het oude of het nieuwe jaar, al naar gelang.

Na twaalven desintegreerde de saamhorigheid echter helemaal, want twee van de genodigden hadden tassen vol vuurwerk mee en draafden na het champagnemomentje als een haas de straat op. Twee meelopers liepen mee, en drie bangerikken bleven angsthazig binnen. Als meeloper kreeg ik een doosje losse rotjes in mijn handen geduwd, waar ik wel een half uur mee doende was om ze stuk voor stuk af te steken, terwijl de andere twee zich met vuurpijlen en gillende keukenmeiden amuseerden. Het viel wat tegen, maar het toch heel fijn, om het liedje Bolide van Brigitte Kaandorp te parafraseren.

Vanavond ga ik naar ´nieuwe vrienden´. Die wonen buiten aan de Waal, buitengaats, hebben een hondje en doen niet aan vuurwerk. Ik geloof niet dat ik me daar onmogelijk ga maken met een bom. Het zal dus wel vuurwerk kijken op een afstandje worden. Ook mooi. Hoop ik.

Liefde en straatvuil

'Als mens verlang je ernaar jezelf te zuiveren, maar in plaats daarvan maak je je omgeving schoon'. Zomaar een zinnetje uit Liefde en straatvuil van Ivan Klima, Tsjechische roman uit 1988 over een schrijver die niet meer mag schrijven en een baantje als straatveger aanneemt. Heel associatief en schijnbaar moeiteloos snijdt Kilma bijna luchtig loodzware thema's aan. Tsjechen schijnen een talent te hebben om zwartgallig grappig te zijn. Klima's werk mocht jarenlang niet in Tsjechoslowakije verschijnen, maar sinds de 'Fluwelen Revolutie' in 1989 is hij een vooraanstaand schrijver in zijn land.

Mooie titel: Liefde en straatvuil. Heel plat samengevat gaat het boek over schoonmaken en liefde bedrijven als tijdverdrijf, ten einde de janboel van de ziel te omzeilen. In het licht van de opruimwoedes van het eindejaar wel een toepasselijk boek, al durf ik dat haast niet te zeggen, want dit boek maakt je eigen gemiesemuis wel erg relatief. Hier heeft het 'opruimen' wel heel veel schrijnende kanten. De hoofdpersoon negon als tiener met lijken opruimen in het doorgangskamp Theresienstadt. Na de oorlog, waar hij en zijn ouders het kamp overleven, maar verder ongeveer niemand van de familie en vrienden, ontwikkelt zijn moeder een enorme smetvrees, om maar een paar aspecten te noemen.

Over wat er met hem als schrijver in het communistische Tjechslowakije gebeurt schrijft hij nauwelijks, maar dat maakt het boek des te ongemakkelijker. Wel lees je over af en toe bezoeken aan Amerika, waar hij als belangrijk auteur onthaald en gevierd werd en een keer uitgenodigd wordt door de directeur van de Ford-fabriek. Daar is hij vooral geinteresseerd is wat er met al die vele duizenden auto's gebeurt als ze afgedankt en afval zijn. Blijkbaar is hem op enig moment het schrijverschap onmogelijk gemaakt.

Een hartstochtelijke buitenechtelijke affaire met een kunstenares moet hem jaren het gevoel geven dat het leven er toch wel toe doet, maar als hij na jaren nog niet voor haar kiest, keert de kunstenares hem uiteindelijk de rug toe. Dan wordt hij straatveger, om maar wat te doen te hebben en buiten zijn eenzame schrijverskamer te komen. Het kluitje staatvegers waar hij dan deel van uitmaakt is heel liefdevol beschreven. Uitschot van de maatschappij zijn ze. maar hoe worden mensen uitschot. In Theresienstadt was hij uitschot, nu is hij weer uitschot. Maar deze mensen hebben hun status nagenoeg geaccepteerd, en vertellen elkaar om de realiteit van het straatvegen dragelijk te maken verhalen uit hun leven. Eigenlijk zou ik om het boek recht te doen alle verhaallijnen en structuren moeten navertellen, maar daar is het hier de plek niet voor. 'n Echte ontdekking, dit boek.

Over Ivan Klima

Frau und Gorilla

Natuurlijk kon ik ook een kwaliteitskrant pakken, maar ik greep naar De Telegraaf met de kop: 'Bokito weer door het lint'. De hele voorpagina was eraan gewijd. Ik zat in een cafétje de tijd te doden en deze voorpagina had de grootste aantrekkingskracht. Extra fascinerend was dat je na lezing het artikel niet kon navertellen.

Was die vrouw nu wel of niet terug bij de gorilla geweest, was dat onder toezicht of alleen met haar man? Als iemand zoiets niet wil, hoe gebeurt het dan dat het tóch gebeurt. Hoe was de vrouw er eigenlijk aan toe. Hoe zeer was ze eigenlijk toegetakeld geweest en was dat allemaal weer genezen? Blijkbaar geen zaken die de Telegraaf-journalist zich bij het schrijven had afgevraagd, het stond in elk geval allemaal níet in het artikel.

Afgelopen mei was het verhaal van de gorilla die een 57-jarige Zoetermeerse vrouw aangevallen had haast te bizar voor woorden en qua de feiten niet helemaal te volgen, laat staan te onthouden, maar de nasleep in de Nederlandse kranten was des te krankzinniger. Waar gaat het in Nederland over als elders in de wereld terrorisme hoogtij viert? De relatie tussen gorilla en de mens. De mensachtige trekken van de gorilla en de gorilla-achtige trekken van de mens, en over oeroude wetten tussen mannetjes- en vrouwtjesdieren, of we dat nu wenselijk vinden of niet. Een vrouw kan een gorilla niet ongestraft liefhebben en bewonderen, dat was duidelijk.

De discussies over mens en aap waren al lang weer geluwd, maar blijkbaar blijft de affaire toch trekken. Ze zou weer bij Bokito in de buurt zijn geweest en de aap was door het lint gegaan. De echtgenoot van de vrouw, genaamd Gerrit de Horde, vertelt over de ontmoeting: 'Zij had geen enkele behoefte hem te zien, maar de artsen vonden het goed voor de verwerking van haar trauma. Achteraf bezien vond de psycholoog het niet slim. De doodsangsten zitten heel diep'. Ook dit is weer een bericht dat je feitelijk niet kunt navertellen.

Ook fascinerend: de directeur van Blijdorp ontkent dat de vrouw bij de gorilla in de buurt is geweest, maar een medewerker spreekt hem weer tegen. Doet een beetje denken aan de zin 'alle Hagenaars zijn leugenaars, zei de Hagenaar', zo'n zin waar ik vroeger een beetje duizelig van werd en geen genoeg van kon krijgen. Deze lijkt erop. De Telegraaf publiceert leugens, schrijft De Telegraaf.

Overigens is bij de verkiezing Woord van het Jaar 2007 'bokitoproof' als winnaar uit de bus gekomen. De verkiezing werd georganiseerd door Van Dale, Genootschap Onze Taal en dagblad De Pers. Taalliefhebbers verkozen ‘bokitoproof’ boven ‘comadrinken’ en ‘klimaatneutraal’ (tweede en derde plaats). Het woord kreeg 19 procent van de stemmen.

Voor wie de Telegraaf niet volgt: Bokito door het lint bij weerzien; Blijdorp neemt loopje met de waarheid; Bokito zou het zo weer doen

Frau ohne Auto

In het kader van Einfacher und Glücklicher Leben zojuist de Amsterdam Auto Recycling gebeld. Schoon schip vóór het eind van het jaar. Het is al meer dan een maand geleden dat de garage mij geen nieuwe APK meer kon verschaffen wegens verregaande roestvorming. 'Kunt u niet een béétje sjoemelen', smeekte ik nog, 'één jaartje nog...' Maar het was een rechtschapen garagehouder en hij kon er echt niks van maken. 'Kijkt u maar mevrouw', en hij stak zijn schroevendraaier op verschillende plekken zo door de onderkant. Au au! Hou maar op, ik zie het, maar ik wil het niet zien.

De autorecyklaar heeft beloofd mijn bak nog vandaag te halen. Geweldige wagen was het. De Nissan 100NX. Lekker opschepperig, met open dakje, werkte uitstekend om indruk op de meisjes te maken. Beetje ordinair. Sommige mensen noemden het een 'pooierbak', en een Rotterdammer zei ooit 'mattenbak'. Voor mij een auto met geschiedenis, die ik vier jaar geleden voor slechts 250 euro overnam van KLM-purser Cora. Geen geld, want de verwarming was kapot. Dat heb ik geweten.

Toen ik 'm had gekocht en naar huis gereden had bleek ik er geen verzekering voor te kunnen vinden. Het model stond op een zwarte lijst, er rijden in die auto's alleen jongens met teveel testosteron, zo vertelde mij menig verzekeringsemployé. 'Maar ik ben een dame van middelbare leeftijd, ik heb nog nooit enige schade gehad!' riep ik tegen de Univé-employe, die nota bene zelf óók Nissan 100 NX zei te rijden. Vréselijke zin, en uit mijn mond! En hij hielp niet eens, want zwarte lijst is zwarte lijst.

Ik heb er veel in meegemaakt. Lange tochten heen en weer naar Duitsland, Emmen, Den Bosch, Middelburg, Goes, Antwerpen, Gent, en laatstelijk nog de Haut Marne, maar ook nachtelijke dwaaltochten langs de provinciale wegen van het schier oneindige Gooi, herinner ik mij nu, het was na de bruiloft van nicht Marloes. De oprit naar de A27 was afgesloten en ik dacht nonchalant: ik ga wel binnendoor... De goddelijke muziek die ik onderweg draaide van Aafje Heynis stelde me altijd gerust.

Onmiddellijk na het telefoontje met de AAR heb ik alles uit de auto getrokken: het Grote Stratenboek, kaarten van Nederland, België, Duitsland en Frankrijk, de parkeerschijf, de ruitenkrabber, het rode driehoekige tasje setje met gevarendriehoek en accukabels, waarmee ik al menig vriendin zònder uit de brand heb mogen helpen, mijn mapje en route-cd's... Daarvan waren naast Aafje Heynis ook Hans Teeuwen en Brigitte Kaandorp favoriet, geschikt als zij zijn om bijrijders te testen op hun gevoel voor humor en drama. Met ingehouden adem wacht ik nu de komst van de autorecyklaar af.

Nu ben ik een Frau ohne Auto! Sinds ik niet meer in mijn 100NX rijd, maar mij behelp met de rode Peugeotjes 206 van Greenwheels, droom ik bijna elke nacht van een koningsblauwe Ford Probe.

X-mas via Skype

Ondanks de comateuze toestand thuis waar ik eerste Kerstdag in verkeer heb ik toch mijn familiemoment. 'Hellooooooooo!!!!!!!!!! :-)GUTEN TAG!!! WIR SIND GLEICH WIEDER FÜR SIE DA!' Neef Menno (13) verveelt zich en begint te Skypen. Hij baalt nog steeds dat wij met Weihnachten niet gekomen zijn. Zijn talenkennis ontwikkelt zich. Weihnachten noemt hij nu boring. Het diner is geweest, Heleen en zijn broertjes kijken naar Sissi. Kruimeltje hebben ze al gezien. X-mas en de zegeningen van de schotelantenne. Menno wil dat niet meer. Hij surft en chat.

Dan komt ook 'Mama' ook op de lijn en voor ik het doorheb zitten we midden in een groepssessie. 'Mama' is de Skype-lijn van de oude moeder, die Broerlief voor haar geïnstalleerd heeft in de hoop dat alle kinderen en kleinkinderen met haar gaan Skypen. Maar ik heb mij ooit in een snertwinkel een snert-cameraatje en een snert-microfoontje laten aansmeren, dus ik telefoneer nog altijd liever gewoon op de bank dan te Skypen. Maar zo'n moment als de after dinner X-mas-dip is dit chatten erg welkom.

In Emmen hebben Broerlief en zijn man haasje met mostersaus voor de oude moeder gemaakt. Zij zijn inmiddels klaar met eten, moeder en Broerlief wassen af.
Bellin heeft hertje gegeten. En soep. En Pommes. En pudding toe.
In Amsterdam moet het Kerstdiner nog gebeuren: Bobby zorgt voor ons haasje op de grill.

En zo ontspint zich op dit lege moment tussen Amsterdam, Emmen en Bellin een geweldig chaotische chatsessie, over eten, over kerstdiensten, en over de 'Singstar', een karaoke-spel van de neefjes, die nu liedjes meezingen uit de wilde jaren van Zwager en mij. Zoals 'Karma karma chameleon' van Boy George. Menno kan ons niet helemaal volgen, wij hebben het over homokroegen in Groningen in de jaren tachtig. Maar hij vindt het maar wat spannend dat wij over geheimen schrijven.

Gaat over een paar jaar iedereen zijn familie-X-mas via Skype genieten? Het klinkt misschien modieus en virtueel en onecht, en maatschappelijk héél onwenselijk, maar toch, ik vond het dit jaar een èrg leuk familiefeestje. Ik heb echt luid gelachen. En het zijn echte mensen.

De Kerk Is Vol

Gisteravond vast Kerstdiner gedaan, om met Kerst-zelf in een winterslaap te kunnen vallen. Na afloop van het diner zouden we samen naar de Nachtmis. Dat programma-onderdeel riep wel reactie op bij de gasten, want we zijn allemaal ex-kerkelijk. Ex-gereformeerd of ex-katholiek, en al lang niet meer gewend om naar een kerk te gaan.

Voor deze gelegenheid hadden wij de Jezuïetenkerk De Krijtberg aan het Singel uitgezocht. Die nachtdienst was op een tijdstip dat we èn lekker konden tafelen èn dat iedereen die Eerste Kerstdag bij de oude moeder had afgesproken toch voldoende nachtrust zou kunnen krijgen.

We waren gewaarschuwd: op de website van De Krijtberg stond: 'Vol=vol, en dat kan al om 19.05 al zo zijn.' Zo was het dan ook om 21.55 uur, voor de Mis die 22.15 zou beginnen. 'De Kerk Is Vol', stond aan de deur gespijkerd, en de deur was op slot. Toen zijn we maar naar café De Pieper getogen, wat al met al bijzonder hartverwarmend en in die zin ook best stichtend was. En laat werd.

Vanmorgen ons uit bed gehesen nog eens een Plechtige Hoogmis geprobeerd. Voorlopig zien ze ons niet meer bij De Krijtberg, we gingen nu naar de Onze Lieve Vrouwekerk aan de Keizersgracht. Ook daar was het weer een drukte van jewelste, nu kwam het van de Syrisch orthodoxen wier dienst was uitgelopen. Prachtige mensen met weer heel andere rituelen: gouden kronen op hun hoofd, de vrouwen droegen witte of zwarte kanten doeken over hun haar, en na afloop wilde iedereen met de voorganger op de foto.

Bij dat gedoe van de Syrisch orthodoxen viel de katholieke mis, met toch ook al de nodige roomse heisa (naar Gerard Reve), geheel in het niet. De priesters (de katholieke dus) waren een stelletje mompelaars, niet te verstaan, en zeker niet als ze hun tekst in het Engels samenvatten. Echt types voor een goede persiflage. Maar ze bedoelden het goed en er was het prachtige Alphonsuskoor, dat de Kronungsmesse van Mozart zong. Mooi, mooi, mooi. Tegen de tijd dat onze mis voorbij was propten de Surinamers alweer achterin de kerk, omdat hún dienst alweer moest beginnen. Ontkerkelijking? De kerk is vol!

Misschien wil ik volgend jaar toch weer eens naar een hervormde kerk, om daar luid het Ere Zij God (in den Hoge, in den Hoge, in den Ho-ho-ge) en Gloria in Excelsis Deo mee te kunnen zingen. Dat luide zingen mis ik wel bij de papen.

De rest van de kerstdag hebben we volgens plan in coma gelegen.

Happy X-mas

Kent u dat, pre-kerst-stress? Tiny en Lau wel. Ik ook. Eerlijk toegeven: heb ik gepikt bij Bieslog.