donderdag 22 januari 2026

Jan Toorop

Er is een nieuwe tentoonstelling in het Singer: over Jan Toorop. Dat vind ik interessant, ik heb wel een beetje een beeld van hem, maar het zijn veel verschillende dingen, geen samenhang. Hij heet een van de belangrijkste schilders van Nederland begin 20e eeuw, samen met Vincent van Gogh en Piet Mondriaan, zeggen de Wikipedia-stukjes. De nadruk van de tentoonstelling ligt bij zijn Chinees-Indische roots. 

Hij is geboren in 1858 in Nederlands-Indië en er vloeide een mengelmoes van Nederlands, Noors, Javaans, Chinees en Brits Indisch bloed in de aderen. Op zijn tiende werd hij naar Nederland gestuurd om daar in een internaat onderwijs te genieten. Zijn geboorteland en ouders ziet hij niet meer terug, lees ik in de inleidende tekst. Hij moet een opleiding volgen tot bestuurlijk ambtenaar, maar die breekt hij af en dan gaat hij naar de Rijksacademie in Amsterdam. Volgens de samenstelster van de tentoonstelling werd hij altijd als wit beschouwd, zeker na zijn dood, maar hij was heel donker van kleur, had blauwzwart haar, en zou veel met racisme te maken hebben gehad.

We zien hem in deze tentoonstelling als een van jongs af aan zelfbewuste man die heel erg zijn eigen gang gaat. En daarbij ook zijn roots onderzoekt. Zelfportretten in gebatikte kleden. Er was een periode dat hij sociaal onrecht schilderde.Hij maakte Jugendstil affiches en boekomslagen. Landschappen. Portretten. Later was het symbolisme een inspiratiebron en de geestenwereld uit Indonesië. Hij bekeerde zich tot het katholicisme en makte ook religieuze kunst.

Ik zou wel een roman over hem willen lezen.

Geen opmerkingen: