Stadskluizenaressen

Vorige week was ik op bezoek bij een uitgever van historische boeken en gevestigd in een voormalige kerk aan de rand van het centrum van Hilversum. Leuke interessante boeken maakt hij, die je bijna nooit in de boekhandel tegenkomt. Hij duwde mij het boek Verborgen Vrouwen in de hand van de historica Anneke Mulder-Bakker over middeleeuwse kluizenaressen.

Eerst was ik een beetje beledigd, omdat je een vrouw bent krijg je een boek over vrouwen, maar goed, ik ging lezen en het is een fascinerend verschijnsel, die kluizenaressen. Zij lieten zich opsluiten in een soort getraliede bezemkast in of aan een kerk, waar zij baden, studeerden en mensen die om raad kwamen raad gaven. Een dergelijke room of one's own was eigenlijk wel luxe vergeleken bij de manier waarop de meeste middeleeuwers woonden.

In de late middeleeuwen schijnen honderden vrouwen zich hebben laten insluiten bij een stadskerk. Het waren meestal vrouwen vanaf veertig, vaak getrouwd geweest, soms met kinderen, die na hun leven als huisvrouw hun leven in dienst wilden stellen van de burgers. Eigenlijk deden ze hetzelfde werk als een pastoor, alleen hadden ze geen officiele functie.

Ze waren alles behalve randverschijnselen. In tegendeel. Ze waren vaak invloedrijke consultants, orakels, godsdienstleraars, vertrouwenspersonen. In de officiële geschiedschrijving kom je ze nauwelijks tegen, maar voor hun tijdgenoten waren ze meer dan aanwezig, bij het venster van hun kluis in het hartje van de stad.

Het verschil tussen kluizenaressen en nonnen was dat nonnen zich helemaal uit het openbare leven terugtrokken en in het klooster hun zelfstandigheid verloren. Kluizenaressen hadden letterlijk een centrale rol in de middeleeuwse stad. Vrouwen die voor de kluis kozen waren vaak welgesteld en van hogere komaf. Mulder meent dat het juist de ambitieuzere vrouwen waren die hiervoor kozen. In de zeventiende eeuw zou dit soort vrouwen directrices geweest zijn van weeshuizen of gasthuizen, maar in de middeleeuwen waren die functies nog niet beschikbaar en was dit de aangewezen rol voor onafhankelijke vrouwen.

Leuk hoor, zo'n boek! Schiterende afbeeldingen ook. Smullen is dat.

Anneke B. Mulder-Bakker, Verborgen Vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad, Uitgeverij Verloren, 2007, 19 euro.

Wij van Reiki adviseren Reiki, ofwel: Vespa in therapie (4)

Het heeft even geduurd, maar daar is ze weer: Sonja in de mail. Vanmorgen heeft ze Vespa behandeld: ze heeft zowel reiki gedaan als haar mijn vragen gesteld.

Is er iets voor Vespa veranderd en zo ja wat dan? Sonja: 'Vespa heeft het idee dat er naar haar geluisterd wordt en dat vindt ze heel prettig. Ze voelt zich beter begrepen. Het is ook rustiger in huis geworden en Vespa voelt zich ook meer verbonden met jou. Vespa zegt dat ze zelf het idee heeft dat ze meer naar je toe trekt. Vespa kan nu rustiger slapen.'

Heeft Vespa nog wensen? Sonja: 'Ik heb dit consult gelijk na de reiki gedaan en het antwoord was dat ze meer reiki wilde. Ik had zelf ook het gevoel dat het nog niet genoeg was. Een herhaal behandeling zou voor Vespa ook zeker prettig zijn. Maar omdat ik snap dat er ook kosten aan zitten heb ik Vespa als hulpje geleerd zichzelf een healing te geven, vergelijkbaar met reiki alleen minder sterk. En ik heb haar geleerd hoe ze zich kan afsluiten voor prikkels.'

Wat zou Vespa ervan vinden als er nog een poes bijkwam? Sonja: 'Vespa is hier heel sceptisch over. Toen ik haar vertelde dat het goed voor haar zou zijn om zich met iets anders bezig te houden dan de spanningen die rondhangen in het huis stond ze open voor meer informatie. Ik heb haar gezegd dat een kitten bijvoorbeeld helemaal door haar opgevoed zou kunnen worden, dan kon ze gelijk leren aan de kitten wat ze wel en niet wilde in huis etc. Vespa gaf aan dat dat misschien wel wat zou zijn, ja. Ze ging er verder over nadenken.'

Waarom likt Vespa steeds aan foto’s, boeken, wc-papier? Is dit treitergedrag? Sonja: 'Vespa vindt het likken lekker en door het monotone van het likken kan Vespa zich afsluiten (net als het heen en weer wiegen bij mensen met een autistische spectrum stoornis) voor de wereld om zich heen. Mijn vraag aan jou is of Vespa dit gedrag juist vertoont als jij gespannen of zorgelijk bent? Misschien dat het daarom ook extra irritant is omdat jij al overprikkeld bent.'

Vraag van Hani501: Zijn er naast Felix-voer nog andere dingen die Vespa zou willen eten? Sonja: 'Vespa wil graag een vogeltje om uit te pluizen of een vis mét staart (afschuwelijk genoeg weet ik dat er ingevroren kuikens bestaan, misschien is dat wat). Banaan wil ze ook weleens likken, en dan geen plakjes maar een hele. Kattengras is iets wat ik haar voorstel en waar ze wel geïnteresseerd in is. Als ik een gekookte vis bij voorbeeld een kabeljauw moot voorstel is ze ook enthousiast. Verder komt ze zelf met appelsap en ik denk dat als je dit met water aanmaakt dat dat niet schadelijk zou kunnen zijn. Ik stel kattenmelk voor en dat lijkt haar ook wel wat.'

Wat heeft Vespa nu nog nodig? Sonja: 'Ik denk dat Vespa baat heeft bij een Bach-combinatie van a. bescherming tegen invloeden en veranderingen van buitenaf, b. voor teruggetrokken dieren die trots of afstandelijk kunnen lijken, c. een mengsel van remedies dat wordt gebruikt om de onmiddellijke gevolgen van crisis, noodsituaties, zenuwcrisis etc. aan te pakken, d. en dan eventueel ook nog eentje die werkt bij voortdurende zich herhalende zorgelijke gedachten.'

Ik geloof dat hiermede de verhaallijn 'Vespa in therapie' nu maar eens afgelopen moet zijn.

Wat hieraan vooraf ging:

- Vespa in therapie (1)

- Vespa in therapie (2)

- Vespa in therapie (3)

Van het concert des levens...

Gisteren naar het vervolgconcert in de reeks polyfone zang van Rasa geweest. De vorige keer waren het Sardijnse zangers, nu was het de Georgische groep Zedashe onder leiding van zangeres Ketevan Mindorashvili. Met zang en dans. Volksdans. Met haar welkomswoord 'Good Eev'ning Ladies and Gentlemens' had de avond meteen al een hoog Borat-gehalte.

De groep brengt oude Georgische polyfonie, houdt zich vooral bezig met de interpretatie van oude meerstemmige kerkmuziek en zegt zich verre te houden van de tijdens het Sovjetbewind gepropageerde folklore. Het repertoire wordt afgewisseld met traditionele oorlogs- en liefdesliederen, werkliederen, oude ballades en rituele rondedansen, zo typisch voor het Kaukasische leven.

Maar de voorstelling, waarbij de mannen in fluwelen pakjes die met dolkjes om hun middel gebonden uitdagend rituele rondedansjes dansten en de vrouwen ingetogen met de ogen ten hemel zongen of de blik op hun tenen gericht, had wel een hoog folkloristische gehalte. Het in grote getale toegestroomde publiek was echter uiterst welwillend en gaf de groep een staande ovatie, waarna we ook nog een toegift kregen. Dat had eigenlijk niet gehoeven.

Website Zedashe

Vivienne

Martijn, mijn kapper, vindt dat ik mijn haar moet kleuren als Vivienne Westwood. Omdat ik hem leuk vind en ik me graag door hem laat knippen heb ik hem dat één keer laten doen. Toen ik daarna door de stad liep zeiden de mensen vrolijk tegen mij: 'Het EK is nog niet begonnen hoor!'

Sindsdien verf ik mijn haar maar weer zelf. Gewoon van de Etos, de mooiste kleuren hebben ze daar. Ik was altijd van het kopergoudblond, dan zag je er het meest uit als een echte originele rooie. Van mezelf ben ik peper-en-zout, maar ik had twee rooie zussen, dus sinds ik volwassen ben mocht ik van mezelf ook rossig haar.

In november ging ik weer eens naar Martijn, op vrijdagmiddag, na het werk. Moe moe moe. Glaasje wijn? vroeg hij. Ja, doe maar glaasje wijn. Hij knipte me heel snel veel te kort en giechelde toen hij klaar was: Je moet het nog wel even verven... Het was vijf voor zes, de Etos ging net dicht. Kopergoudblond was uit het assortiment, herfstwarmkoperrood was ook op, dus toen greep ik in het wilde weg chocoladebruin. Sinds november had ik dus vrijwel zwarte krullen.

Niets mis mee, maar vandaag is het vrijwel lente en wil ik weer rood haar. Dat is een heel project op chocoladebruin met zilveren randen! Eerst moet je het met superblond ontkleuren - de mevrouw van de Etos waarschuwde me nog hoe goor dat goedje is. Ik weet het, zei ik, je hoofd gaat er intens van jeuken en je haar wordt geel en droog als stro.

Nu ben ik uren en diverse scheikundige processen en baden verder, en moet ik met nat haar uit eten. Terwijl ik in de spiegel mijn nog natte haar bestudeer moet ik ineens heel sterk aan kapper Martijn en zijn Vivienne Westwood denken.

En terwijl wij naar Freek keken...

... was de Nederlandse televisie de hele avond in de ban van Geert Wilders' film Fitna. Is het nieuws van hedenochtend dat er vannacht niets gebeurd is. Zie o.a. de Volkskrant.

Al dat gelul en die hysterie erover de afgelopen weken. Spuugzat ben het. Maar ja? Wil je spuugzat als je het bent het filmpje dan zien, of niet? En zo ja, via welke site dan. Niet via die van de PVV. Via Bieslog dan maar? Uiteindelijk heb ik het bekeken in een journalistieke omgeving, via de site van BN/De Stem.

In de Vlaamse krant De Standaard verwoordt een woordvoerster van het Brusselse Minderhedenforum de gedachten die ik had terwijl ik naar het werk fietste. 'De beelden van terroristische aanslagen die Wilders laat zien, zijn bestaande beelden. Het is de trieste realiteit dat sommigen geweld plegen in naam van de islam. Wilders heeft het recht om die beelden nog eens te laten zien. Op zich is dat niet schokkender dan als we ze in het nieuws zien, maar hoe hij ze verbindt met de aanwezigheid van de islam in Europa, is minder onschuldig. Hij zegt daarmee aan de kijker in het Westen: “Pas op, dit is wat er zal gebeuren als je moslims in je land opneemt als volwaardige burgers. Het is een film die zout in de wonde strooit, waardoor het gesprek tussen autochtonen en allochtonen moeilijker wordt. De hele film vormt een spiegel van de samenleving: we zien moslims als potentiële terroristen. Ik kan mij voorstellen dat moslims die gewoon hun geloof belijden, daar niet blij mee zijn. Zij hebben het recht om vreedzaam te protesteren, zoals Wilders het recht had om deze film te maken.'

Freek

Marianna had Wilma en mij uitgenodigd voor Freek de Jonge. Wij waren een beetje gereserveerd, want we waren allebei bang om een gesel over ons heen te krijgen. Was niet nodig, want het was een erg mooie voorstelling. Heel onderhoudend. Hij is scherp, maar ook mild. Volle zaal in het Compagnietheater. Morgen is de laatste voorstelling, die is uitverkocht.

Ingewikkelde contructie met veel reflectie op christendom, islam en secularisatie en het gat dat achterblijft als je religie opgeeft. Zo waar en doorleefd en toch ook spottend en relativerend.

Het geestigst is hij in het stuk waarin hij over zijn jeugd vertelt, over zijn vader de dominee, en vooral het stuk over de radio. De jaren vijftig, 'de tijd dat er nog maar drie keer nieuws per dag was op de radio, en maar twee keer per dag weerbericht.' Heel erg leuk als hij het heeft over de 10 minuten Waterstanden, in Europa, van half tien tot tien over half tien, zoals bij Kolblez. '450, plus vijf.' En over de Arbeidsvitaminen. Grote herkenning in de zaal. De voorstelling was te complex om helemaal te bevatten, laat staan samen te vatten. Er draaiden maar liefst vier camera's, dus de voorstelling komt ongetwijfeld op tv. Zou ik naar kijken.

- De foto is van Guus Dubbelman uit de Volkskrant.
- Recensies

Weer bij elkaar

Gisteren had ik echt geen inspiratie, behalve dat ik enorm op vakantie wilde en daar eindeloos over mekkeren, wat of u van de Dalmatische eilanden vindt als bestemming. Kroatie. Mediterrannae. Dat stukje heb ik toen maar zelfkritisch gedelete. Mijn 30 à 40 unieke lieve lezers per dag verdienen beter.

Toen ben ik gaan bestuderen waar die 30 à 40 unieke lieve lezers eigenlijk vandaan komen. U mag mij best uw IP-adres sturen, dan kan ik u beter volgen. Vooralsnog moet ik mij verlaten op vage informatie over exit- en entry-pages. Wel vond ik meer info over zoekmachinetermen.

Het meest wordt mijn blog gevonden omdat men de naam 'Everarda Slabbekoorn' in de zoekmachine intypt. Dat is de kerkorganiste waar ik ooit een plaatje van plakte. Op de twééde plaats staat, en daar schrok ik best van, was de zoekterm: 'Xandra Schutte Doeschka Meijsing weer bij elkaar'. Het idee alleen al dat in de afgelopen weken acht mensen dat in een zoekmachine ingetypt hebben!

Andere geestige zoektermen waren: 'Dominee Heleen', 'YouTube Hoofd bedekt met Wonden', 'relatie therapie Emmen', 'Purmerend onder zeespiegel', 'vrouwen met tijgerprint'. Zelf weet ik nog precies in welke stukjes die woorden stonden...