Jonge kolen

Het vraagt wel wat van je. Eerlijk gezegd begint het me een beetje tegen te staan. Een keer per week is behapbaarder dan vijf keer per week. Elke dag naar Overvecht om 12 gieters te vullen en de tuin te gieteren. Poeh. Maar dat met die hitte alles verdroogt, dat wil je ook niet. Of overwoekerd raakt met onkruid. 

En nu is er de kwestie oogst bijgekomen. De kroppen sla zijn inmiddels zo overweldigend van formaat dat je er met zijn tweeen zo drie dagen mee doet. Ik heb er wel zes en ook weer wat nieuwe. En er zijn ineens lege plekken in de tuin: de spinazie, radijs, rucola en waterkers zijn weg. Pas over drieënhalve week hebben we weer klasje. Dan gaan we geloof ik boerenkool planten. Daar heb ik helemaal niet zo'n zin in. 

Dus met de bolide naar het werk en na afloop langs Tuincentrum Overvecht, alwaar ik wat jonge plantjes haal: twee paprika's (rood en geel) en kool. Rode en groene kool is er niet, het wordt bloemkool en Chinese kool. En mest, ecologische mest voor groenten en fruit, vanwege dat Juf had gezegd dat kool het niet doet op zandgrond. 

Wel anderhalf uur ben ik bezig met heel basaal gieteren, het ergste onkruid verwijderen en een plek voor deze plantjes verzinnen. Dacht ik dat ik één bloemkoolplantje had gekocht en één Chinese kool, zitten er in elk bakje vier! Nu  heb ik ineens een veld met acht kolen in wording. Kom maar op. Het voelt ook wel mooi machtig, machtig mooi, baas in eigen tuin te worden. 

Lezen

Ik lees best veel de laatste tijd, maar soms lees ik boeken maar half uit en dan mag ik het van mezelf niet hier noemen want dat lijkt zo opschepperig, denk ik dan. Maar dat is weer zo'n strengheid. Dit blog gaat over dingen die indruk op mij maken en dat gebeurt bij het lezen in De tolk van Java van Alfred Birney. Het is echt een belangrijk boek. Hij won er onlangs de Libris Literatuurprijs mee. Het is zijn levensverhaal, het verhaal van de zoon van een Indische Knil-militair. En van de vader. Een man die in de oorlog en de oorlog daarna in voormalig Nederlands Indie gruwelen heeft meegemaakt en uitgevoerd. Die naar Nederland kwam en een Helmondse penvriendin trouwde. 

Die tegenover zijn vrouw en kinderen extreem gewelddadig was zodat de kinderen in een internaat geplaatst werden. En die later aan zijn zonen vroeg: Waarom heb jij mij verlaten? 

Birney is nu al in de zestig en wilde en moest het verhaal van hun gezin en die vader schrijven. En van Nederland en die oorlog in wat nu Indonesië heet. De 15 laatste jaren van zijn leven woonde zijn vader in Spanje. Alfred vroeg hem zijn herinneringen op te schrijven. Hij vermengt ze met zijn eigen herinneringen en historisch onderzoek. Hoe heftig de materie ook is, het is heel leesbaar geschreven. Maar na een paar uur leg je het weg. Het is genoeg. Het leed van de wereld. Zoveel leed in de wereld. Zoveel oorlog en migratie, ervaringen die te erg zijn om over te praten en nog decennia voortwoekeren. Al die verhalen achter al die voordeuren. En af en toe iemand die zo'n verhaal fenomenaal weet op te schrijven. 

Strand

We gaan toch maar niet naar Wijk aan Zee, wat we eerder bedacht hebben, want dat is zo'n eind en met dit weer misschien wel heel druk bij de weg. Reenske stelt een boswandeling voor, maar ik wil heel graag water en zo komen we uit bij Naarden. Er is ook een Strand bij Naarden, aan het Gooimeer: ik heb een plaatje gezien van een lang leeg zandstrand en dat lijkt me wel wat.

Afgezien van het knarsende schelpenfietspad met veel bejaarde fietsers is het is er wonderlijk leeg daar. Er is zelf een droomcamping, een natuurcamping, in de leegte met een steigertje het Gooimeer in, met kano's.

Strand Naarden blijkt beetje een weirde plek tussen de A1 en het Gooimeer in. Met uitzicht op de brug van de A6. Het is niet bij Oud Valkeveen vanwaar we oostwaarts wandelden richting Huizen, maar juist ten noordwesten van Naarden. Het doet denken aan het Balkan-strand aan de binnenzee in Montenegro. Zo volks. Er is een weg, een grote parkeerplaats, een brede groenstrook aan het water  met speeltoestellen, en een klein stukje zandstrand. En een ijs-en-patattent. We staan er een beetje te griezelen, we hadden na onze lange wandeling hoop gehad op slot aan een fijn terras aan het water. Nee. Twee kakdametjes op stap. Antropologisch is het interessant, zeggen we, je kijkt je ogen uit, we nemen een patatje, maar laten we dan maar snel naar huis gaan.

Navigeren

Ik hóór mezelf over die TomTom en ja ik weet het: ik zelf ben de enige die het kan oplossen. Niet in dit klaagverhaal gaan hangen, Lucie Theodora! Dus ga ik deze zondagochtend  om 12u Sharp naar de MediaMarkt, wat ik een regelrechte bezoeking vind. Ik heb de keuze uit Hoog Catherijne en shopping centre The Wall aan de A2. Ik mag niet thuiskomen voor ik een houder voor de iPhone heb.

De MediaMarkt bij The Wall is héél groot, er staat luide popmuziek aan, en er werken allemaal maar jongelieden, die niet echt in mensen en hun vraagstukken geïnteresseerd zijn. 'Een houder voor de iPhone die je op de vóórruit plakt? Nee, die hebben we niet. Daar vraagt níemand meer naar,' zegt zo'n knul. Gelukkig heb ik voorwerk gedaan. Wel heeft hij een die je op het dashboard plakt. Met tape. Nee, dat tape verkoopt hij dan weer niet. Maar mijn dashbord is bol en rond, daar kun je geen plat ding op plakken. En ik wil experimenteren met de plek waar ik 'm wil ophangen. Eenmaal vastgelijmd is altijd vastgelijmd. Nee, graag toch een houder voor aan het raam. De aanhouder wint. Hij vindt er toch een. Geen gebruiksaanwijzing, trouwens, alles moet intuïtief.

En dit alles omdat ik een dagje met Reenske ga wandelen. Ik ga haar met de bolide van station Naarden-Bussum halen en vandaar gaan we naar Oud Valkeveen, door het bos en langs het Gooimeer lopen. Heb jij dat ook wel eens, apparatenstress, vraag ik haar, want zij is - denk ik - veel technischer dan ik. Jazeker heeft zij dat ook. En ook dat het soms vele uren en dagen duurt voor je probleem voorbij is. In Bangkok gaat dat heel anders dan hier, vertelt ze. Daar is ze regelmatig. Daar zijn allemaal zaakjes waar ze je apparaten repareren. Kom daar hier maar eens om.

Stuk

Mijn TomTom heeft het begeven. Hij doet helemaal niets meer. Hij gaat gewoon niet meer aan. Zo dood als een pier. Al een paar weken. Het oplaadsnoer was aan zowel de kop als de staart gaar, er staken allemaal metaaldraadjes uit. Dat leek me de oorzaak. Vorige week haalde ik dus een nieuw oplaadsnoer, maar toen deed hij nog niets.

Er zijn altijd dingen aan de hand met mijn TomTom. Als hij het doet ben ik er zeer zeer zeer tevreden mee, maar als hij het niet doet... zoals het updaten aan de laptop is altijd een ramp. Tegen de tijd dat je hem hysterisch  uit het raam op straat kapot wilt gooien doet-ie het ineens toch. Tegen Bobby kan ik er niet over zeuren, want die is tegen de TomTom. Hij vindt dat dat we op papieren kaarten moeten (kunnen) rijden. Dat vind ik ook, maar als je in je eentje rijdt is de TomTom wel érg makkelijk. Als hij het doet, tenminste. 

Nu heb ik twee weken op de navigatie van de telefoon gereden. Nichtje raadde me dat aan, maar ze zei erbij dat het wel een beetje gevaarlijk is, want hij ligt zo naast je op de stoel. De TomTom zit op je voorruit geplakt. Misschien bestaat er ook zo'n plakding voor de iPhone, maar die heb ik nog niet gezocht. Laat staan gevonden. Dus rijd ik nu op de stem van Google Maps. Maar die geeft rare aanwijzingen. Ik oriënteer me liever op beeld dan op een stem. Heel onrustig.

Dinsdag kwam ik langs een ANWB-winkel en besloot ik een nieuwe TomTom te kopen, de verkoopster wilde hem echter niet verkopen. Ik moest de mijne eerst maar eens resetten. En als dat niet lukt de helpdesk bellen. Moet je net mij hebben. Alles wat er met resetten en helpdesks mis kan gaan gáát bij mij ook mis. Voor het resetten moet je de aan/uit-knop minstens 30 seconden indrukken. Minstens. Hoe lang moet je dat volhouden als hij na 30 seconden nog niets doet? Hij moet minstens opgeladen zijn. Geldt dat ook als je hem aaan de laptop hangt? Hij doet nog steeds niet. Ik durf die helpdesk niet te bellen uit angst day zo'n meisje zegt: 'Maar hij zou het móeten doen' en dat je na een half uur onbegrip en irritatie over en weer dan eindelijk toch maar een nieuwe TomTom gaat kopen, wat ik vorige week had willen doen als niet die verkoopster ... enzovoort.

Oogsten

De nieuwe fase in de moestuincursus, die inmiddels een lagere frequentie heeft, is leren oogsten. Want als je dat niet doet, dan was het allemaal voor niets. Maar oogsten, hoe gaat dat? Wanneer? Aardappelen kun je oogsten als het loof geel wordt. Dat gaat dus eerder gebeuren bij de 'vroege' aardappelen dan bij de 'late'. En je moet ze niet meteen koken, dan worden ze pap, maar eerst een weekje laten drogen.

We nemen mijn tuintje door. De spinazie schiet door, doorschieten betekent dat er bloemen aan komen, en dat is het einde van de spinazie. Die moet eruit. De rucola en de waterkers zijn ook op, ook die moeten eruit, ook daar moet wat anders, maar daar geeft Juf geen opdrachten en zaadjes meer voor. 

De bietjes staan veel te dicht op elkaar, zegt ze, die moeten uitgedund. Dat heeft ze wel eerder gezegd, maar ik wist niet goed het hoe-en-waarom, dus ik deed het niet. Nu blijkt dat de groenten die te dicht op elkaar staan niet tot volle wasdom komen. Net als mensen, maar dit terzijde. Had ze dat eerder uitgelegd, dan had ik het eerder gedaan.

Nu mag ik zeggen of ik vanavond sla ga eten, want if so, dan kan ik èn een kropje oogsten èn sjalotjes oogsten. Of ze dat even voor wil doen, vraag ik. Ik heb keine blasse Ahnung. Ze trekt een bosje sjalotjes uit de grond, die er volgens mij net zo uit zien als lente-uitjes. Bosuitjes. Hoe kan dat, vraag ik, als je in de supermarkt sjalotten koopt krijg je keiharde mini-uitjes. Ik heb een documentaoire gezien over sjalotten, en dat waren uitjes. Dit zijn sjalotjes, zegt Juf. 

Ik heb nog een vraag, over de prei. Die heb ik vier weken geleden gezaaid en in die regel zie ik alleen maar onkruid. Ik weet niet hoe de prei eruit ziet en welk onkruid eruit mag. Bij prei moet je geduld hebben, zegt ze, en ze wijst hele dunne sprietjes aan die prei gaan worden. Dat onkruid moet er allemaal uit en snel, want dat overwoekert de jonge plantjes.

En de tomaten? Krijgen we nog tomtatenplantjes? Ik heb jullie eind april toch zaadjes gegeven, zegt Juf. Ja maar dat schiet helemaal niet op, zegggen Hassan en ik. Ik vertelt dat ze bij nog binnen in de vensterbank staan, en dat is helemaal fout, want dan harden ze niet af. O, dank u wel.

Dan de kwestie kolen. Ik vind kolen zo mooi en we hebben geen kolen. U had gezegd dat op zandgrond geen kolen groeien', zeg ik, 'maar een tuintje verderop staan kolen. En die doen het best goed.'  'Waar staan die?' vraagt ze fel. Wij met zijn drieen er in ganzenpas op af. Inderdaade, kolen. Juf weet niet goed wat ze moet zeggen. Het is denk ik spítskool, zegt ze dan, en: 'Ze hebben het vast mest gegeven.' 'Maar wat als ik toch een groene kool plant', vraag ik. 'Want die vind ik zo mooi.' 'Nou ja', zegt ze, 'misschien doen ze het wel, maar ze worden niet zo groot.'

Nee, juf is niet zo aardig vandaag, maar ik wen er aan. Hoe meer ik vraag, hoe meer ik leer. Maar ze wil weg, dat voel je aan alles, ze wil zwemmen.

Hassan die ontzettend zijn best doet en een hele mooie tuin heeft, vertelt dat zijn vrouw en kinderen niet van de tuin willen eten. Die vermoeden en zoeken overal beestjes. 'Dan eten ze maar dat vergiftigde spul van de Aldi'.

Hittegolf

Het is hittegolf, zomaar ineens. Dat is dan weer moeilijk bruin worden, want veel te heet in de zon. Maar laat dat dan toch het doel zijn dezer hete dagen. Een beetje bruinen. In elk geval wat sproeten opdoen. Want als ik in korte broek naar de winkels loop vind toch wel dat het er echt niet uitziet met die witte benen.

Eerst ga maar eens in het tuin liggen, de huid enigermate beschermd door een oude fles DA zonnebrandmelk factor 4. De fles ziet eruit alsof hij uit 1985 is.  Uit de boedel van Bobby. Maar beter factor 4 dan factor 30, vind ik. Zo gebeurt er qua kleuring nog eens wat. 

Ik lees de biografie van uitgever Johan Polak. Zeer boeiend. Wat een leven. Gehecht aan traditie. Tegen vernieuwingen. Geld genoeg om zijn stempel te drukken, Een rijke lelijke joodse homo noemde hij zichzelf. Al die dingen bepaalden zijn leven. Hij kon zich de literaire en seksuele contacten kopen.

Aan het eind van de dag gaan we naar de Maarsseveense Plassen. In het gras liggen. Blote mensen kijken en nog verder bijkleuren.