Le Havre

Weer een stuk voor Museumkijker geschreven. Dat is toch altijd weer anders dan hier. Het moet daar echt informatief zijn en niet zo'n beetje intuïtief zwabberen. Nu had ik gedoe met de bezorging via de Post, die niet meer dagelijks bezorgt maar maar heel af en toe. Er zat wel een week tussen de mailtjes dat de postbode de catalogus in zijn fietstas had en dat het boek in de bus lag. 

Maar terug uit Heerde ligt dan toch eindelijk het boek over Le Havre op de mat. En nu staat het anrtikel online. Klik het maar even aan, voor de kijkcijfers.

https://www.museumkijker.nl/meesterwerken-uit-le-havre-renoir-monet-dufy-matisse-en-nog-velen-meer-in-laren/

Meesterwerken uit Le Havre

Toen Bobby en ik een paar jaar geleden een weekje in Normandië op vakantie waren en onder andere de Tuinen van Etretat bezochten, wilde ik ook graag naar Le Havre naar het architectonische Musee d'Art Moderne met al zijn impressionistische werken. Ik had geen idee, maar het leek me wel wat, impressionisme in zo'n ruige havenstad. Rotterdam, zeg maar. Helaas zijn we toen niet gegaan, maar nu kun je naar het Singer Museum om een indruk te krijgen. 

Toen ik de afgelopen maanden weer beter en beter werd, dacht ik: Ga ik nu een nieuw leven beginnen en zo ja wat dan, of zal ik mijn oude dingen weer oppakken. Het  lijkt steeds meer op het laatste uit te draaien, wat logisch is want ik had leuke bezigheden buitenshuis. Zo ook mijn stukken over kunsttentoonstellingen in Museumkijker. 'Mag ik weer?' app ik aan Zwaze, en ik mag.  Vandaag dus naar Le Havre.

Werken van beroemde Franse kunstenaars als Auguste Renoir, Claude Monet, Raoul Dufy en Henri Matisse, vertellen het verhaal van de kunstenaarsstad die Le Havre ook was en is. In de negentiende eeuw groeide de stad uit  tot een knooppunt van handel en uitwisseling, dankzij de internationale scheepvaart en de spoorverbinding met Parijs. De aantrekkingskracht van de stad zit 'm niet alleen in de bedrijvigheid van de haven, maar ook in de atmosfeer van licht en zee aan de monding van de Seine. Kunstenaars als Eugène Boudin, Claude Monet, Raoul Dufy en Othon Friesz werden hier opgeleid, terwijl Parijse kunstenaars de laatste ontwikkelingen meebrachten. Gesteund door vermogende havenbaronnen ontstond er een levendig kunstklimaat.

In deze dynamische omgeving schilderde de jonge Monet, gefascineerd door het steeds veranderende licht zijn 'Impression, soleil levant' (1872), dat geldt als het startpunt van het impressionisme. In 1903 werd de impressionist Camille Pissarro naar Le Havre uitgenodigd, die er een reeks havengezichten schilderde, die de stad Le Havre verwierf voor het plaatselijke museum.

Raoul Dufy is eigenlijk wel de belangrijkste schilder van Le Havre. Van dat werk ben ik ooit heel veel gaan houden toen ik in de jaren tachtig in de kaarten- en posterwinkel werkte. Zo vrolijk en springerig. Hier hangen wel heel andere, donkerdere, werken dan die indertijd voor ansichtkaarten gebruikt werden

Glasmalerei Museum

Het regent nu natte sneeuw. Brr. Via Google vind ik een eindje over de grens in het stadje Linnich (ook weer aan de Rur) het Deutsches Glasmalerei Museum. 

We hebben ons ermee verzoend dat we minder fietsen en wandelen dan we ons voorgesteld hadden. Het is de kunst om toch leuke dag-uitjes te vinden, en verder lekker te lezen. 

Gisteravond had ik vis Google dit Museum gevonden, in het stadje Linnich, niet ver, ook aan de Roer. Drie eeuwen glasschilderkunst. 

Het begint met 19e eeuwse kerkramen waar vooral middeleeuwse schilderijen zijn nageschilderd. In de jaren vijftig en zestig is het ook veel toegepast in openbare gebouwen, en sindsdien zijn er altijd kunstenaars die zich er helemaal in bekwamen. Het is ook zo mooi met het licht erachter. Zeer verrast door werk van Gerhard Richter en Jean Cocteau.

Het gebouw is een voormalige graanmolen/graanopslag, het staat òp het riviertje gebouwd. Heel hoog en wit. Prachtig. Binnen is een workshop gaande, stuk of tien vrouwen doen er aan mee. Jammer dat we dit niet eerder gezien hadden, hadden we misschien wel mee kunnen doen.

https://www.glasmalerei-museum.de/

Perlman

Een nieuwe pr-medewerkster van het Singer was mij op het spoor gekomen en had mij persoonlijk uitgenodigd voor de perspresentatie van de nieuwe tentoonstelling van Suzanne Perlman, nooit van gehoord. Expressionist, abstract, Hongaars-Nederlands, Curaçao. Ik was er net naar Jan Toorop geweest, maar soit. Alleen kon ik die dag niet, dus nu ging ik vandaag. 

Suzanne Perlman werd in 1922 in Boedapest geboren in een joods kunstzinnig gezin. Vader was antiquair en verkocht ook kunst. Op 17-jarige leeftijd trouwde zij een graanhandelaar uit Rotterdam en verhuisde naar Rotterdam. 1939. Vlak voor het bombardement op Rotterdam ontvluchtten zij Nederland naar Parijs, en vandaar namen ze de laatste boot naar Curaçao. Daar heeft ze 50 jaar gewoond. Met haar man startte ze daar ook een antiekzaak annex galerie en ging zelf ook schilderen. Autodidact. Door haar jeugd in de antiekzaak van haar vader waar ze ook veel kunstkaarten verkochten had ze wel grote kennis van neeldendw kunst. Omdat ze nauwelijks met de mensen op Curaçao kon praten (die spraken Papiaments) gaf ze hen tekeningen of schilderijen. Dat was haar manier van contact leggen.

Er is niet heel veel over haar leven bekend. Wel dat ze kunstlessen ging nemen in de USA en ze volgde een workshop bij de Oostenrijkse kunstenaar Oskar Kokoschka in Salzburg, die veel in haar werk zag.

Heel intrigerend zo'n tentoonstelling waar je energieke woestgeschilderde  schilderijen van bewoners, stadsgezichten en landschappen en havens van Curaçao ziet. Niets lees je over de familie in Hongarije en Nederland, of er nog iemand de oorlog overleefd heft. Als ze oud is en haar man overlijdt vertrekt ze van Curaçao naar Londen, waar haar broer woont. Ze werd 97 en schilderde door tot kort voor haar dood in 2020. 

Toorop

Moet natuurlijk even een linkje sturen naar mijn stuk over Jan Toorop op Museumkijker. Blij dat ik deze bezigheid weer heb opgepakt. Stukken schrijven is toch een heerlijke bezigheid. Je concentreren, informatie verzamelen, afwegen, mixen, kiezen. toevoegen, snoeien. Je wordt er alleen al zelf een stuk wijzer van. Ik stuur meestal een stuk of zes afbeeldingen naar Zwaze. Zij kiest. Zij kiest heel anders dan ik zou kiezen. Misschien willen jullie even klikken, al was het alleen al voor de bezoekersaantallen.

- https://www.museumkijker.nl/vele-werelden-van-jan-toorop-in-singer-laren-ongrijpbare-kameleon-of-vernieuwer/

Gebroeders Van Lymborch

De afgelopen weken hebben we ook nog gekeken naar de documentaireserie 'Onbekend en wereldberoemd' van documentairemaker Sinan Can en kunsthistoricus Pieter Roelofs (van het Rijksmuseum) over de gebroeders Van Lymborch, allemaal Nijmegenaren. De drie gebroeders leefden in de 14e/15e eeuw en waren begenadigd schilders in een tijd dat hun briljante werken niet op doeken of panelen terecht kwamen maar in boeken. Ze werkten in dienst van knijterrijke Franse vorsten. Hun werk - prachtige miniaturen - staat in van die 'getijdenboeken', niet gedrukt maar handgeschreven en geïllustreerd. Die boeken zijn vele miljoenen waard en liggen nu in dure archieven achter slot en grendel en niemand die ze ooit ziet. 

Sinan Can is een Nederlandse documentairemaker van Turkse afkomst, in Nijmegen geboren getogen en nog steeds woonachtig, zeer begaan met oorlogen in het Midden Oosten en nu ineens geboeid door Nijmeegse middeleeuwse broers, formidabele schilders. In Nederland nauwelijks bekend. Het is een beetje rare maar sympathieke reeks. Daar valt veel over te vertellen maar dat doe ik nu niet.  Hij is nu afgelopen, maar natuurlijk nog wel terug te kijken. Wat er raar aan is: Sinan en Pieter lopen 'gesprekjes' te kwebbelen door Franse steden waar de gebroeders geweest zijn. 

Ze doen daarin een beetje denken aan de serie 'Chansons' van Matthijs van Nieuwkerk en Rob Kemps in Parijs, die wij pas onlangs bekeken hebben, die samen grappend en grollend en muzikaal en vederlicht door Parijs struinden. Sinan en Pieter zijn allebei nogal stijf in elke betekenis van het woord. Verder niets kwaads over ze, maar Bobby en ik spelen nog graag de wat gekunstelde dialogen na.

Toevallig kwam ik er echter dat er in Nijmegen een gebroeders-Van-Lymborch-jaar is met een tentoonstelling en experience in de Stevenskerk aldaar. 'Ver en nabij'. Dus daar ging vandaag ons uitje naar toe.

Er zijn niet die middeleeuwse handschriften te zien. Alleen een facsimile. Er is een aantal thema's uit de werken gehaald en rond die thema's hangen er grote reproducties van die miniaturen uit die boeken en  is er werk van hedendaagse kunstenaars bij gezocht. Allemaal heel sprekend en kleurrijk. 

- https://npo.nl/start/serie/onbekend-en-wereldberoemd-gebroeders-van-lymborch/afleveringen/

- https://www.stevenskerk.nl/agenda/gebroeders-van-lymborch-experience

Dix

Ik ben dol op dagjes uit. Daar klaar je enorm van op in deze koude januari dagen. Vandaag ga ik met Hani501 naar Museum MORE in Gorssel. Er zijn twee tentoonstellingen: 'Nieuwe Aanwinsten' en 'European Realities'. Omdat ik er geen stuk over ga schrijven - beide tentoonstellingen zijn bijna aan hun eind - schiet ik ook weinig foto's. Dus weinig herinneringen. 

Allebei spreekt Otto Dix ons het meeste aan. Zijn portret 'Mädchen am Sonntag' (1921) is heel ontroerend - maar ook benauwend. Wel vinden we de kunst die hier hangt wat statisch: veel portretten en stillevens. Als ik aan het interbellum denk, denk ik meer aan het expressionisme. Dat genre hangt hier niet. En gisteren was er op tv toevallig een documentaire over Kandinsky,  ook deze periode, en die was allesbehalve statisch. Het is gewoon de focus van dit museum, met realistische kunst.

Jacob Lawrence

Ik had er al meerdere mensen zeer ovens over gehoord, een kleurige tentoonstelling in Kunstkade Amersfoort, maar niemand noemdw de naam van de kunstenaar. Jacob Lawrence (1917-2000), Afro-Amerikaans modernist. Hij schilderde zijn leven en omgeving in Harlem in modernistische stijl. Hij had geen kunstopleiding want daar mochten indertijd zwarte kinderen niet naar toe. De eerste helft van zijn leven was de rassensegregatie dagelijkse realiteit. Het einde van de slavernij was het verhaal van de ouders en de grootouders. De slavernij dus ook.

HIj brak in 1941 door met zijn iconische schilderijenserie ‘The Great Migration’, een reeks van 60 panelen die voor de helft in bezit is van het Museum of Modern Art in New York en voor de andere helft van de Phillips Collection in Washington. De serie vertelt het verhaal van de massale verhuizing van de awarte bevolking vanuit het Zuiden van de VS naar het Noorden. 

Lawrence bleef de hele twintigste eeuw met zijn kleurrijke, figuratief-kubistische stijl een belangrijke representant van de Afrikaans-Amerikaanse kunst. In de USA is Lawrence een bekende naam en onderdeel van veel vaste collecties van grote kunstmusea. In Europa is hij vrijwel onbekend.

Het is knétterdruk bij de tentoonstelling. Tientallen mensen in de rij. Voor de schilderijen. Helemaal niet fijn. De laatste keer dat ik dit meemaakte was bij Rothko in het Kunstmuseum in Den Haag. Deze werken zijn veel kleiner en gedetailleerder. Dus je moet er dichter bij staan om het goed te zien. Waarschijnlijk hebben al deze mensen ervan gehoord en willen ze nog gauw even voor het einde van de tentoonstelling op 4 januari. Ik had het laten zitten omdat ik er in verband met de nog korte looptijd niet meer over zou kunnen schrijven voor Museumkijker. Blij dat ik toch gegaan ben.

https://www.kunsthalkade.nl/nl/tentoonstellingen/jacob-lawrence/?gad_source=5

Coba Ritsema

Vandaag naar het Frans Hals Museum in Haarlem waar een tentoonstelling hangt van de Haarlemse impressionist Coba Ritsema. Ik was nog nooit in het Frans Hals Museum en van Coba Ritsema heb ik wel gehoord maar ik geloof nog nooit wat gezien, maar ik las een bijzonder lovende inspirerende recensie in de Volkskrant. Het is wel een thema dit jaar: de prachtige schilderessen van zo een eeuw geleden. Ooit zeer succesvol, nu vrijwel vergeten. 

Ik was bij vrouwen in het Singermuseum, (verzamelaarsters en kunstenaressen), bij Jacoba van Heemskerk in het Kunstmuseum in Den Haag, bij Jo Koster in het Stedelijk Museum Gouda en dan nu weer Coba Ritsema. Twee jaar geleden bezocht ik de Duitse Paula Modersohn Becker in Bremen, de Russische Marianne Werefkin in Zwolle en de Zweedse Hilma Af Klint in het Kunstmuseum. Steeds het verhaal dat ze in hun tijd niet of nauwelijks onderdeden voor hun mannelijke collega's, maar de de tand des tijds deed hen verbleken. Ze schilderden vaak portretten en stillevens, binnen, want in hun eentje naar buiten mocht niet, en werden daarom door de modernisten traditioneel genoemd en dat was dan de genadeklap. Het is echt mooi werk. Ze was onderdeel van de Amsterdamse groep schilderessen De Joffers, wat volgens de Volkskrant een soort laatdunkende trem was: ongehuwde welgestelde dames. 

Wat erg geprezen wordt is de lose touch van het schilderwerk en het feit dat ze veel van haar (vrouwelijke) modellen op de rug schildert, wat extra intimiteit zou geven. Ze schildert ook steeds een buurmeisje Leentje. Eén keer ligt ze op bed, net als Breitners meisje in kimono. Maar waar het meisje van Breitner geërotiseerd wordt hangt het meisje van Ritsema wat te lanterfanten. 

Ik wil dat het werk van deze 'vergeten vrouwen' even sterk in mijn geheugen gegrift staat als een Van Gogh, een Breitner, een Kees van Dongen, een Jan Sluijters, een Charley Toorop. En dat werkt het best als je een oeuvre bij elkaar ziet.

https://franshalsmuseum.nl/nl/zien-en-doen/coba-ritsema

https://www.volkskrant.nl/tentoonstellingen/de-onbekendheid-van-coba-ritsema-is-ons-verlies-haar-schilderijen-komen-op-je-af-als-een-oase~b85fe77d/

Jo Koster

Naar overzichtstentoonstelling van Nederlandse kunstenares Jo Koster (1868-1944) in Museum Gouda. Ik heb wel werk van haar gezien in het Singer in Laren en het Kröller Müller in Otterloo, maar nooit zoveel dat ik echt een beeld van haar kreeg. Net als laatst dat ik naar Jakoba van Heemskerk was in het Kunstmuseum in Den Haag.

Ze was een van de eerste Nederlandse kunstenaressen die kon leven van haar werk. Ze was succesvol, maakte deel uit van het kunstleven in de grote stad maar vestigde zich in de provincie. Ze reisde veel en experimenteerde veel.

Ze werd geboren in Kampen, volgde de middelbare school in Dordrecht en ging daarna naar een school voor tekenonderwijs in Amsterdam. Daarna ging ze naar Brussel waar ze kennismaakte met moderne kunstenaars. Ze was een praktijk voor portretschilderen begonnen en was daar succesvol mee. Maar haar hart lag bij landschapskunst. Eerst ging ze naar Laren en van daar naar Zwolle, waar ze veel experimenteerde en ook les gaf.

Het is dat ze meerdere stijlen hanteert dat je niet meteen denkt: Hé dat is een Jo Koster. Maar het is echt mooi werk.

https://www.museumgouda.nl/tentoonstelling/jo-koster-kunstenaar/

Mom

Naar de tentoonstelling ‘Good Mom / Bad Mom’ in het Centraal Museum hier te Utrecht. Het thema is moederschap en dan breder dan Madonna-met-kind. Moederschap is in de kunsten heel lang een soort taboe geweest, evenals kunstenaars die (ook) moeder waren. De tentoonstelling is er al een tijdje, maar eerlijk gezegd zeg ik een beetje tegenop, omdat het moederschap zo’n centraal thema in de maatschappij is en ik geen moeder ben. Zal ik het confronterend vinden? Dan loop ik daar tussen allemaal moeders die intense herkenning ervaren aan zwangerschap, geboorte, de baby’s, de opgroeiende peuters, het slaapgebrek, de moedermelk, de chaos, de stemmingswisselingen. Want alleen een roze wolk is het moederschap zeker niet. Als je als curator gaat zoeken naar werken over het moederschap dan levert dat vast heftige schilderijen op. Zo had ik er van tevoren wat ja-marend over nagedacht.

Het is allemaal waar. Maar het is ook een erg mooie tentoonstelling. Over vele aspecten van het moederschap. De lichamelijkheid, de kwetsbaarheid, zowel bij moeder als kind. Er was ook veel bekends bij zoals foto’s van Rineke Dijkstra van net bevallen moeders met hun pasgeboren baby op de arm in een kale ziekenhuisgang. Verband en bloed. Schilderijen van Marlene Dumas van meisjesbaby’s die met wijde beentjes liggen waardoor je ze recht in hun geslacht kijkt. De onschuld. Het gevaar. 

Mooi ook vind ik een serie kleine schilderijen van de Britse Caroline Walker van de medische klinische omgeving in het ziekenhuis waar veel moeders hun baby ter wereld brengen, tussen de medische apparatuur, tevens een eerbewijs aan het medisch personeel. 

En natuurlijk zijn er prachtige werken van Charley Toorop. Twee groepsportretten van een vrouw met haar drie kinderen. Een schilderij is een portret in opdracht, daar staat de moeder áchter de kinderen. Een portret is een zelfportret met haar eigen drie kinderen, daar staat móeder voorop.

Voor de serie van genoemde Caroline Walker staan drie al wat oudere heren te delibereren over hun consultancy-praktijken. Misschien zijn ze hier op uitje met hun vrouwen. Ze gaan niet eens een beetje aan de kant als ik die werken wil bekijken. ‘U bent wel erg geboeid hė’, zeg ik. Jazeker, antwoorden ze, ‘het is heel interessant’ en gaan gewoon weer verder met hun consultancypraat. 

Van Ommen

Als je dan toch in Slot Zeist bent kun je ook naar een tentoonstelling van ene Erik van Ommen, vogelkunstenaar genoemd. Hij maakt gebruik van verschillende technieken: houtdruk, ets, aquarel, sumi-e en olieverf. Hoe eenvoudiger hoe mooier. Zo beeldschoon, zo raak. Hij tekent buiten en kijkt door een groothoeklens om de dieren goed te bestuderen.

https://www.erikvanommen.nl/kunstenaar/

Werefkin

Het was geloof ik al vóór de Ardennen dat ik naar Zwolle was voor de tentoonstelling van Werefkin. En toen stierf mijn nichtje. Nu is het eindelijk gelukt om het stuk te schrijven. Omdat ik het leuk vind om ook daar veel clicks te krijgen zet ik de link ook maar even hier.

https://www.museumkijker.nl/marianne-von-werefkin-pionier-expressionisme-indrukwekkend-in-de-fundatie/

Naar Zwolle

Dagje Zwolle. Ik wil graag de tentoonstelling zien van Marianne Werefkin in Museum De Fundatie. Zij was een Russisch kunstenares, 1860-1938, een van de eerste expressionisten, woonde in München (tot WO-I) en daarna in Zwitserland. Ze was met Alexej von Jawlenski, ook een expressionist, en samen waren zij bevriend met Wassily Kandinski en Gabriele Münter. Marianne was behalve een getalenteerd en gedreven kunstenaar ook een goeie verbinder en ze organiseerde allerlei kunstenaarsverbanden. 

In de jaren dat zij met Von Jawlenski was heeft zij zelf weinig geschilderd en vooral voor hem gewerkt. Wel schetste ze veel, Alexej was een niet erg trouwe partner en hij kreeg een relatie met Mariannes dienstmeisje (die met haar mee was gekomen uit Rusland toen ze nog maar 11 was). Die twee kregen ook een zoontje. Ze woonden met zijn allen in één huis. Marianne vond het vreselijk, maar bleef toch en zorgde ook voor het zoontje. 

In 2018 was ik naar een tentoonstelling over Von Jawlensky met als ondertitel 'expressionisme en devotie' in het Kunstmuseum in Den Haag, daar kwam ik het verhaal van hem en Marianne en het dienstmeisje ook al tegen. Marianne werd daar ook wel zijn 'mecenas' genoemd. Ik ben benieuwd hoe de samenstelster van deze tentoonstelling (de directeur van Museum De Fundatie) deze relatie duidt. (https://www.museumkijker.nl/expressionisme-en-devotie-zoektocht-alexej-von-jawlensky-in-gemeentemuseum-den-haag/)

Uiteindelijk trouwde Alexej met de jonge vrouw en toen bleef Marianne alleen en berooid achter. Maar toen schilderde ze wel weer. Landschappen. Mensen in landschappen. Tuinen. Vrouwen. Arbeiders. Weersomstandigheden. Met veel kleur en grote intensiteit. Mooi werk.

https://www.museumdefundatie.nl/nl/marianne-von-werefkin/

Een nieuwe kijk

Naar het Singer Museum in Laren. Altijd weer een feestuitje. Ik mopper er wel eens op dat daar altijd hetzelfde hangt maar net iets anders gegroepeerd, maar het is zo mooi dat dat niet echt erg is. Nu zijn er een nieuwe tentoonstelling: 'Een nieuwe kijk'.

Ik vind het knap om elke keer weer een nieuwe insteek voor al die de beroemde werken te vinden en steeds weer de (oude en nieuwe) bezoekers te trekken. Deze tentoonstelling licht beeldbepalende verzamelaars uit (naast Anna Singer ook het echtpaar Groeneveld-Woerlee, Renée Smithuis en Els Blokker-Verwer), én de rol van vrouwen in de kunstwereld, of ze nu maker, model, verzamelaar, schenker, opdrachtgever of professional zijn.

Singer Laren heeft op dit gebied nog heel wat stappen te zetten. Ze geven dat toe en doen er wat aan. In deze expositie maken we kennis met een aantal bijzondere en vooruitstrevende vrouwen, onder wie als Else Berg, Gertrud Leistikow, Charley Toorop, Suze Robertson, Edle Alma-Saxlund, Lizzy Ansingh, Hetty Broedelet-Henkes, Constantia Arnoldia Balwé, Jo Koster.

Er zijn zowel publiekslievelingen te zien als zelden getoonde werken. Hoe vaker je de zelden-getoonde-werken ziet, hoe meer je ook bij deze kunstenaars de Aha-Erlebnis krijgt. Ik vind het mooi.

Naar Eindhoven

Ineens heb ik zin in een dagje Eindhoven. Ik wil wel eens naar het Van Abbemuseum, want daar ben ik nog nooit geweest. Over de stad heb ik erg weinig verwachtingen: veel beton en asfalt herinner ik me van de keren dat ik er kwam. Jaren geleden alweer. Boekhandel Van Piere. 

Elly wil ook wel. We gaan met de trein en we zijn er zo vroeg, dat we besluiten lopend naar het museum te gaan. Wie schetst onze verbazing als de binnenstad verregaand vergroend blijkt. Het is alsof je door een artists impression loopt. Blijkt dat her vergroenen hier al jaren beleid is. Die stad was zo versteend, die kon niet tegen de zinderende hittes. Vergroenen is daar het devies en je weet niet wat je ziet.

Het Van Abbemuseum is ook geweldig. Het ligt aan het riviertje de Dommel en die oevers zijn ook geheel vergroend. Alles daar is even schilderachtig: het gebouw (vooral de nieuwbouw), de collectie en de presentatie. Er lopen diverse gastvrouwen en gastheren rond (ik vermoed vrijwilligers) die je van alles willen vertellen en als ik zeg dat ik in heel veel musea kom maar nog nooit in het Van Abbe was, dan zeggen ze: 'Dat hoor ik nou zo vaak! Zegt het voort!'

Licked by the waves (1)

We gaan naar Gorssel naar Museum MORE naar de tentoonstelling 'Licked by the waves' over nieuwe baders in de kunst. Een paar maanden geleden was ik ook nog in Gorssel bij de tentoonstelling 'Aan 't water'. Die hangt er ook nog. Bobby gaat mee. Dat is een aangename verrassing.

Ik heb iets met het thema 'baden'. Zwemmen. Ik ben er niet dol op. Ik vind het koud en nat en naar en tenzij het bloedheet is vind ik het niet prettig. In badpak voel ik me ook niet zo jofel, tussen mensen met prachtige jonge lijven. Maar ik ken natuurlijk ook de aangename sensatie van door het water omsloten te zijn, te dobberen, te drijven. Het kijken. De (zelf-) erotiek. Kortom: mixed feelings. Je hebt het er niet over.

Daar hoop ik wat van te zien in die tentoonstelling. En daar zie ik wat van. Baden is een heerlijke ervaring en op zoveel verschillende manieren verbeeld. Het zijn maar weinig bekende kunstenaars. Normaal hangen daar juist bekende kunstenaars. Geen idee wie en wat er hangt. Het ziet er uit alsof ze een oproep naar galeries hebben gedaan wie wat in wilde sturen.

Maar het is wel leuk om naar te kijken. Het is veel breder dan de klassieke schilderijen van baadsters die toch vooral een uiting ware van de male gaze op het vrouwenlichaam. 

Ik heb duidelijke voorkeuren. Die heb ik in de collage geplakt.

https://www.museummore.nl/tentoonstelling/nieuwe-baders-in-de-kunst/

Diana Blok

Ik ga weer eens naar het Cobra Museum in Amstelveen dat een tumultueus jaar achter de rug heeft, een bijna-faillissement, maar er heeft een wederopstanding plaatsgevonden en nu heet het Museum Cobra. Minder Cobra, meer moderne kunst, geloof ik. Ik vind het een fijn museum en Amstelveen is maar een half uur met de auto. Er hangt een tentoonstelling van fotograaf/beeldend kunstenaar Diana Blok. 'I challenge you to love me' heet die.

Diana Blok was erg opkomend en beroemd in de jaren tachtig en negentig. In mijn kringen toen. Ze deed veel met gender-issues, al heette dat toen nog niet zo. Toen spraken we over homo-lesbisch. Zij fotografeerde veel de grensgebieden van het mannelijke en vrouwelijke. 

Maar ze zette ook hele families naakt op de foto. En die kwamen in de krant. 

Ze is geboren en opgegroeid in Zuid-Amerika, Nederlandse vader en Argentijnse moeder. En op een gegeven moment naar Amsterdam verhuisd. Ik ben benieuwd wat er daarna van haar geworden is.ze zit wel een beetje in de hoek van Erwin Olaf met grootse verkleedpartijen (cross-acting). 

Die foto van haar ouders met het lange witte haar vind ik mooi. Haar laatste project is dat ze oude herfstbladeren fogografeert. Als beeldhouwwerken. 

Over het museum:

https://nos.nl/l/2524202

Over de tentoonstelling:

https://cobra-museum.nl/tentoonstelling/diana-blok-i-challenge-you-to-love-me/

Capricorne

In Breda bezochten Dia en ik afgelopen dinsdag het Stedelijk Museum Breda. Dat is het extra leuke van onze voetbal-uitjes, dat we vooraf kunst gaan kijken. Gewoon naar het museum ter plaatse en dan zien we wel. Hier was een expositie van een Caribische kunstenaar: José Maria Capricorne. Heel verrassend. Een mengeling van Picasso, Chagall en Cobra en dan Caribisch. Heel vrolijk en mysterieus. Uitgedoste mensen met verledens. Reizigers, muzikanten, vrouwen. Niet realistisch maar sferisch. Karikaturaal. Hoe zal ik het zeggen. Vandaag heb ik me maar eens in de man verdiept, hij is 91 jaar nu en tegenwoordig woonachtig in Nijmegen. Kojken of ik er een stuk over kan maken.

https://www.stedelijkmuseumbreda.nl/nl/zien-doen/jose-maria-capricorne-moederboom

Naar Worpswede

Ik had bedacht: we gaan naar Worpswede, dat is een mooi kunstenaarsdorp waar veel beroemde expressionisten zaten, dat wil ik wel zien. Het heeft alleen wat voeten in de aarde voor we er geraken. 

Eerst een e-bike verhuurder, die we uiteindelijk vinden in Bremen Neustadt. Aan de andere kant van de Weser. Dan is het ca 25 km fietsen door de wat zompige natuur boven Bremen, een moerasgebied, waar weer stukken teruggegeven zijn aan de natuur. En daar ergens in dat moerasgebied ligt plots een heuvel met een bos en daar is eind 19e eeuw dan dit kunstenaarsdorp ontstaan. 

Het plan is al met al best avontuurlijk en we krijgen  diverse kanten van Bremen te zien. Dat Neustadt lijkt een leuke levendige wijk. Veel normaler dan die opgepimpte Altstadt. Wonderlijke fietsenmaker (v), die vertelt dat ze graag in Nederland gaat shoppen en wel in Winschoten. 'Leuke winkels in Winschoten.' 

De fietstocht (brr... koud vandaag!) voert ons door Bremen-Noord. Aan de andere kant van het Hauptbahnhof, waar ook ons eerstgekozen pension staat, is het heel chique met Jugendstil stadvilla's en een enorm groot en mooi park: het Bürgerpark. 

En dan komen we het moerasgebied in door de tamelijk saaie burgerlijke dorp Lilienthal. En dan weer veel verder dat toverachtige Worpswede. Google stuurt ons door bospaden de berg op. Ik heb net hongerklop en krijgt bijna een crisis. 

De fietsenmaakster vraagt bij het inleveren van de fiets waar we geweest zijn ('helemaal daar?') en ook hoe we geleid werden. Zo waren zij ook eens geleid en toen was haar dochter van acht ook in een crisis geraakt.

Over Worpswede: 

https://tentoonstellingen-duitsland.nl/worpswede-musea-tentoonstellingen/