Herstellen

Maandagochtend loop ik 's morgens al om negen uur naar de tuin. Het is een half uur lopen, en inmiddels is dat goed te doen. Ik ga een beetje rondhangen en proberen stukjes grasveld te maaien met de grastrimmer. Onkruid wieden is uit den boze.

Dat maaien. In de 'leefregels' die ik na de operatie mee naar huis heb gekregen staat dat ik max 5 kilo mag tillen. Zo'n grastrimmer weegt haast niets (1,5 tot 2 kilo), en daar bovenop komt de accu van 400 of 600 gram. Ik vind dat ik het wel kan proberen. Langzaam werken, vooral niet wild bewegen. Pauzes inlassen. Zus4 vindt dat ik het niet moet doen, niet, maar ik meen dat het kan. Het ding is zo licht. Ik voel er niets van. Als ik een boodschappentas optil (niet doen) voel ik dat echt wel. Het gras staat behoorlijk hoog door het vochtige weer, dus als dat gekortwiekt zou zijn geeft dat grote voldoening. Ik zal het aan de zuster vragen, beloof ik. 

Om elf uur loop ik weer terug naar huis en daarna slaap ik de rest van de dag. Vandaag dus maar niet. Ik ga een mandala inkleuren. Wel in een tuinsfeer.

Lavendel

Dan is het de kunst om de creatieve bron weer te vinden. Zoals elke vakantie begin ik met een mandala, geïnspireerd op de lavendelplantjes van de Aldi die Zus4 gisteren even tussen de bedrijven door bij haar ingang gepoot heeft. 

En dan is de weg ook vrij voor een eerste tekening: aanstormend onweer in Gross Tessin.

Feel the heat

Pff, wat een hitte ineens. In de Trouw staat een foto van een recreatief grasveld aan de Amstel, vol mensen, zonder enige boom. Bomen zijn het enige wat helpt tegen de verhitte stad. Ik blijf vandaag maar binnen, want buiten is het niet te harden.

Toen we hier in 2015 kwamen wonen stonden er allemaal grote zware iepen in de straat. Alsof we in een bos woonden. Prachtig! Als die er nog stonden zouden we nooit zoveel zon op ons huis gehad hebben. Maar die iepen kregen allemaal een voor een de iepziekte en dus werden ze een voor een geveld. Nu hebben we wel nieuwe bomen, maar die geven die schaduw nog niet.

Het artikel: https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/europese-steden-moeten-meer-doen-tegen-hitte-we-bouwen-nog-voor-koude-winters~b878a0be/

A mandala a day

De oogst van een week Sauerland. A mandala a day keeps the doctor away. Vooraf is het de kunst om thuis op internet die patronen te vinden die jou aanspreken. En dan als je bezig komen al doende de kleurenpatronen. Het gaat altijd zonder plan, je doet maar wat. Vroeger deed Bobby wel mee met de mandala’s en voor hem zocht  ik dan meer geometrische patronen, die hij vulde met primaire complementaire felle kleuren. Ik probeer steeds meer kronkelen, minder kleur, meer ton sur ton. Ze zouden het denk ik geweldig doen als gebrandschilderde kerkramen. 

De patronen staan voor mij vooral voor de woelingen van de geest. De laatste, van vanochtend, rechtsonder, is voor mij de rustigste.

Eerst wilde ik ze hier niet laten zien en deelde ik alleen ‘echte’ tekeningen. Maar dit heeft ook wel wat als meditatief moment van de dag.

Im Herbst

Ik geloof dat ik deze mandala vorig jaar had meegenomen bij ons herfststripje naar de Moezel. Maar toen was het daar zo fantastisch stralend weer dat het van kleuren niet gekomen is. Deze regenchtige  dag stimuleert daar dan wel weer extra toe. Lekker om dan zo met verf en  kleuren te smeren.

Dankdag

Terwijl ik deze mandala aan het inkleuren ben (waterverf) vallen de woorden ‘Dankdag voor Gewas en Arbeid’ mij in. Dat was vroeger bij ons thuis een dag dat je nóg eens naar de kerk moest. Een woensdagavond. En zondags moesten we ook al twee keer. Dus ik had er een bloedhekel aan. 

Hier aan de Mosel in het nabijgelegen dorp Kröv is het Oogstfeest met denk ik veel eten, drinken en Alpenblazers. Misschien is dat wel vergelijkbaar met die ‘dankdag’ maar wat uitbundiger. 

Bij mij gaat het ‘danken’ wat stiller en individueler: met deze knetterende kleuren van deze Moezelweek. Bobby doet het danken door een laatste Moezelmaaltje te koken met varkenshaasje en champignon-roomsaus uit het Edeka-kookboek Heimkommen.

Ik herinner mij ineens het Dankboek van Ernst Jan Pfauth, zo’n succesvol vrolijk veelbelovend jongmens, leek mij, oprichter en CEO van De Correspondent ofzo. Ik had hem eens als dagvoorzitter bij Boekblad aan Zee. Dat Dankboek van hem verscheen vier jaar geleden. Ondanks het succes was hij vaak ongelukkig of ontevreden of onrustig, herinner ik me van de publiciteit eromheen. Hij las altijd het ene zelfhulpboek na het andere, schreef daar ook over, tot hij het danken als dagelijks ritueel ontdekte. En maakte daar een boek van. Ik vond 20 euro voor een bijna leeg boek (waar je dus je zelf je bedanken van de dag in kunt schrijven) een beetje duur. Een mooi schrift zou ook voldoen. Maar misschien is dat minder dwingend.

Ik doe tekenen (of als ik geen inspiratie heb mandala kleuren) als dank ritueel.

Dankdag:

https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Biddag_en_Dankdag_voor_Gewas_en_Arbeid

Dankboek:

https://pfauth.com/dankboek/

Retraite

Van diverse kanten krijg ik te horen dat ik de situatie maar als een stilteretraite moet ervaren / beschouwen. Daar heb ik het zelf met die verhalen over stilteretraites natuurlijk ook een beetje naar gemaakt. Nu word ik daar een beetje knorrig van, want ik ben ZIEK en een stilteretraite doe je vrijwillig. Dit is ANDERS. Het zal wel weer overgaan, maar stel je voor dat je nooit niet meer kan praten?

 Natuurlijk vind je er wat op. In voor een nieuwe tekening in de reeks 'Japanse Schonen' ben ik niet, dus zoek ik een mooie mandala. Drie papegaaien, ingekleurd in hippy-style. Er raken trouwerns steeds meer viltstiften opgedroogd, het kleurenpalet wordt smaller en smaller. Tijd voor een nieuwe aanwas!

's Avonds kijk ik maar weer naar BoerZoektVrouw. Ik vind 't eigenlijk helemaal niks. Wie laat zich in zijn/haar zoektocht naar liefde nu voor zo'n programma vangen? En die meeste mensen zijn zo voorspelbaar dom, of misschien niet som, maar ze kunnen zich niet uitdrukken. Dan kunnen de stadse kijkers zich een beetje superieur gaan voelen.

PTS

Heel veel creatiefs komt er niet uit deze 'retraite'. Het is toch anders dan de vorige keren. Ik heb aan vrijdag geloof ik een beetje posttraumatische stress aan overgehouden. Al die gebedsdiensten, zwijgende maaltijden in de refter en behoeftige mensen. Het is wat veel. Doe mij maar op mijn kamertje. Zelf ben ik ook geloof ik een beetje behoeftig. Misschien moet ik maar even hard huilen. Zou zuster Imma (de gastenzuster) dan komen aansnellen?

Ik moet op de een of andere manier steeds denken aan die keer dat ik met een pistool op de borst overvallen ben op een vrijdagmiddag in het donker. Ik werkte in de lijstenmakerij, was daar in mijn eentje. Uiteindelijk had de overvaller misschien maar vijftig gulden meegekregen en had ik me verstandig koelbloedig gedragen, maar toen hij weg was leek het alsof er niets gebeurd was en dacht ik dat niemand me zou geloven. Ik wilde er almaar over praten, en praten, en praten, maar het hielp niet. Zo voel ik me nu weer. Ik stuur dus maar wat sms-jes naar deze en gene: Read My Blog. Langzaam druppelen wat reacties binnen. Dat doet goed.

Heb wel boeken mee, maar lezen gaat niet. Voor tekenen geen inspiratie. Een símpele mandala wil net. Voor de eierliefhebbers onder ons.

Kerstvakantie

Heb een nieuwe site met mandala's gevonden. Ze zijn wel heel veel werk, maar daarom als ze eindelijk af zijn des te bevredigender. Deze is wel bijna vier uur werk. Het grootste deel doe  ik aan tafel bij Bobby's moeder. Bij gebrek aan eigen moeder ga ik maar aan háár keukentafel zitten kleuren. Zij doet de puzzel uit Trouw. Bobby doet klusjes. We eten groene-met-witte en vallen daarna moe maar voldaan in een hazenslaapje. Kerstvakantie is goed.

Zes

Ik zit er uren mee te klooien, met deze mandala, vind 'm eerst niet mooi, en wil per se dat-ie wel mooi wordt. Betekenisvol. En ineens denk je: Ja nu is-ie goed. 

 

En dan kijk je ernaar. En nog eens en nog eens. Zes tulpen. Allemaal gelijk en allemaal verschillend. En dan is de associatie daar. Mutti die zei: Ik wil zo graag bij jullie blijven. Mutti die toen ze weduwe werd zes diamantjes in haar trouwring liet zetten. Ik wil wel aan iets anders denken, maar dat gaat niet zo goed.

Logeren

Wat is nou het leukst aan uit logeren gaan? Hoeveel programma moet je willen doen? Of juist niet? Zelf vind ik weinig programma het leukst, want als een ander in jouw huis is (of jij bent in andermans huis) dan is dat gegeven eigenlijk al programma genoeg.

Ik laat Bobby's moeder de map met mijn minstens 100 mandala's zien, die ze hartstikke mooi vindt en ik stel voor om te gaan kleuren, maar ik schroom ook een beetje omdat vaak mensen in een soort prestatiedrang en faalangst terechtkomen. Wat je ook zegt: ('Het resultaat doet er niet toe', 'Het gaat om het dóen', 'om het ontdekken', 'om de concentratie', 'om het plezier', 'het wordt altíjd mooi' ) het helpt niet. Maar ze wil graag.

Verder vind ik ons buitengewoon knus en zoet. Denk wel: Wat zal ze straks vertellen als ze thuis komt? 'Het was best leuk. Ik heb in een kapelletje geslapen, we zijn naar de H. Mis geweest en toen hebben we zitten puzzelen en kleuren.' Zo resumerende zou ik  het geloof ik zelf wel een leuke logeerpartij vinden.

Favorite things

Ik heb een boek gekocht, Je leven schrijven  van Julia Cameron, die haar lieve lezers ervan probeert te overtuigen dat het heel verrijkend is om elke dag een half uur met de hand te schrijven. Roro7 heeft laatst een stuk gemaakt over het boek Het ondiepe van Nicolaas Carr over hoe internet ons denken en werken veranderd heeft. Hoe kort onze aandachtsspanne is geworden. Hoezeer het ook ons werk veranderd heeft.

Maar het is volgens mij niet alleen internet, het is ook de computer an sich. Schreef en stuurde ik vroeger veel ansichtkaarten en brieven, met de hand, tegenwoordig gaat het schrijven in de vorm van blogs, e-mail, interviews, nieuwsberichten, artikelen, strategie-notities en zelfs powerpoint-presentaties. En tegenwoordig doe ik ook nog eens veel op de iPhone. Als je met de hand schrijft put je uit een heel andere bron.

Eén van de eerste oefeningen in het boek is een lijstje schrijven van de dingen waar je gelukkig van wordt. My favorite things. Ik heb het nog niet gemaakt, maar van de week heb ik zoveel roze bloemen gekocht, dat we mogen concluderen dat die wel op mijn lijstje favorieten kunnen. Roze lelies (20), roze gerbera's (30) en roze geraniums (10).

En zo associëren we wat voort. Ik heb ook een nieuw rond boekje gekocht met bloemenmandala's.  Mag ook op mijn lijstje mijn favoriete dingen: mandala's. Dus vandaag kleur ik een mandala in met roze bloemen.  Ik kan er niets aan doen: ik vind het tuttig, maar ik word er ook blij van.

Mandala's zijn voor sommige mensen net zo eng als tarotkaarten. Laatst in het vliegtuig van Lesbos naar Schiphol lieten Jeroen, Sabien en ik elkaar onze vakantiekiekjes op onze respectievelijke  iPhones zien. Bij mij zaten tussen de foto's van Samos ook twee tekeningen en twee mandala's. Naar die mandala's keken ze met nauwelijks verholen afgrijzen. 'Dat deed Dorothéa ook',  zeiden ze. Dorothea ken ik niet, maar ze vonden ze heel aardig, weet ik nog. Máár... ze was esoterisch. Val ik nu ook in die categorie?

Ja zeggen

Wat is het enorm lente. Ik kan niet kiezen tussen de hele dag lezen lezen lezen, tekenen, kleuren, fietsen, wandelen. Ik wil álles. Het gevolg is waarschijnlijk dat het helemaal *niets* wordt deze dag. Dat is goed. Vol 'Ja!' tegen het niets.

Gisteren heb ik behalve Stine Jensen ook het Ja-maar boek gekocht, van Berthold Gunster. De boodschap van de man is dat we niet moeten ja-maren, maar volop ja zeggen. Niet Ja-maar, maar Ja-en.  Ja zeggen en dan maar zien wat dat Ja van je vraagt.

De hoofdstukken zijn getiteld: Zeg ja.

Zeg ja tegen het zijn
Zeg ja tegen de werkelijkheid
Zeg ja tegen  dit leven
Zeg ja tegen je intuïtie
Zeg ja tegen je vermogens
Zeg ja tegen je verlangens
Zeg ja tegen je doelen
Zeg ja tegen anderen
Zeg ja tegen elke gebeurtenis
Zeg ja tegen doen

Bijkleuren

Deze grauwe zaterdag is er een om definitief bij de pakken neer te gaan liggen, of het om het hele leven dan maar een beetje kunstmatige kleur te geven. Eerst maar eens naar de Hema voor een pakje Warm Copper Gold en die in de krullen verwerken.

Dan naar het immer vreugdevolle Hoog Catharijne om te kijken of ik nog een kledingstuk of wat kan scoren om de boel een beetje op te peppen. Ik vind een mooi linnen colbert, een taupe vest, een donkerblauwe lederen jas, en bij de ANWB tot slot hebben ze definitieve uitverkoop en vind ik voor 15 euro een mooi lichtgrijs dik vest dat als een dekentje zit en valt. Dat is goed. Gauw naar huis en in en onder het dekentje en nooit meer naar buiten. 

Deze mandala is geheel onverwacht weer heel anders en best wel weer mooi.

Engelen

Er schijnt een nieuwe golf aan te komen van boeken over engelen. Romans. De pr-medewerkster die daar een mailtje over deed schreef ik terug: 'Hoezo? Vertel! Wie dan? Wat dan?' En toen kreeg ik een lange mail terug waarin ze het allemaal uiteenzette. Ik vind engelen zelf ook leuk, sommige althans, ze moeten wel een beetje grappig zijn, al weet ik in het geheel niet waarom ze me aanspreken. 'Someone to watch over me...', of zo iets.

Deze engel kleur ik in op vrijdagnacht, teineinde eindelijk weer eens een rustig weekend te hebben. Ik zou haar wel als glas-in-lood-raam in mijn slaapkamer willen hebben.

Tibetaans kleuren

Het heerlijke weekend in het klooster indachtig - hoe lang is dat geleden: twee, drie weken? - een poging iets van die rust en tevredenheid terug te vinden. Ditmaal het Tibetaanse kleurboek er maar weer eens bij gehaald. Terwijl ik bij de vorige afbeeldingen mijn eigen kleurimpulsen volgde ga ik nu de kleuren van het origineel volgen. Dat is ook mooi. Het ziet er nu nog echter uit.

Uren met het kwastje binnen de lijntjes blijven. Wel weer heel mooi, al zeg ik het zelf. 'Je kunt er wel mousepads van maken', zegt Bobby. 

Tijd Maken

Het nieuwe nummer is in het kader van de Maand van de Spiritualiteit een soort special geworden. Het thema van de Maand dit jaar is Tijd Maken, hét issue van de hedendaagse mens. Moet dacht ik ook voor onze lieve lezers opgaan. Zes lezers heb ik dus gevraagd hoe zij dat doen, in hun leven en werk: tijd maken. En welk boek ze op dit terrein het beste vinden. Leuke stukjes zijn dat geworden. De een gaat lego-en met zijn zoontje, de ander zwemmen. Foto erbij en lievelingsboek.

Bij Leen op bezoek. We zien elkaar elke week in het Händel-klasje en genieten dan volop, maar praten nooit eens bij. En om 22 uur als het klasje klaar is gaan we gauw ons weegs naar huis, want het leven is zo vol en we moeten naar bed om het vol te houden. Spreken we eindelijk af, zitten we allebei wel een uur door elkaar heen te kakelen hoe vól onze levens zijn. Heb jij dat nou ook? Ik dacht dat ik dat alleen had. Dat je almaar wat te doen hebt. En dat je dan ineens het lakens opvouwen niet meer kunt opbrengen.

Bij mij is het vooral of pianospelen of tekenen/kleuren om even in een staat van tijdloosheid terecht te komen. Deze mandala heb ik deze week gemaakt door 's morgens vroeg en 's avonds laat een kwartiertje te kleuren. Stelt u zich voor: dat doe ik dan om kwart voor zeven in de ochtendstond. Om Tijd te Maken.

De lievelingsboeken (mèt link):
- Steve Taylor, Tijd maken. Tijdsbeleving en hoe we ermee omgaan
- Theo Fischer, De kunst van het nietsdoen
- Christina Feldman, Boeddhistische meditatie: leven in aandacht, een gids voor beginners
- Thich Nhat Hahn, Mindfulness. Voor een gelukkig leven
- Joke J, Hermsen, Windstilte van de ziel
- Jon Kabat-Zinn, Waar je ook gaat daar ben je

Phoenix

Weer twee beesten gekleurd. Dit is de phoenix. Ik neem me ernstig voor te matigen met de kleur, want het is allemaal te veel, te rood. Minderen is sterker. En uit de as herrezen, dat klinkt naar zwart en grijs en wit.

Maar ook al neem ik me dat voor, deze Phoenix kleurt zichzelf. Het móet rood, geel, fel. En als je afbeeldingen van de Phoenix gaat googelen zie je niet anders dan rode vogels en rode achtergronden.

Bobby stelt voor de reeks met draken en andere enge dieren in de gang op kuithoogte op te hangen, als een galerij voor Vespa. Kijken of ze er ook van schrikt.

་པེ་མ་

Het is weer zo'n weekend dat ik niet kan stoppen. Na het verjaardagsgourmetten haal ik tot diep in de nacht door met de nieuwe kwasten en de nieuwe verfdoos. Het is wel vier à vijf uur werk, deze kleurplaat. Het is echt priegelwerk, je reinste monnikenwerk, kunnen we wel stellen. Ik wist nooit dat monnikenwerk een mens zo intens gelukkig en tevreden kan maken. Ik leer de kwasten en de verf zo heel goed kennen. Ik hoef echt niet op een mindfullness-training, dit is mindfullness in optima forma.

Deze afbeelding heet Pema. In het Tibetaans: ་པེ་མ་. Pema betekent lotus. In het echt wortelt de lotus in moerasachtige bodem, maar de bladeren en de bloemen zien er nooit modderig uit. Met die kennis in het achterhoofd hoofd had ik de achtergrond nog wel wat duisterder kunnen maken. Daarom is de lotus een symbool van zuiverheid, zowel in het hindoeïsme als in het boeddhisme.

De volgende stap is natuurlijk, nu ik de nieuwe verf en de nieuwe kwasten een beetje ken, échte lotussen tekenen en schilderen. En opvliegende flamingo's. Klinkt als opwaaiende zomerjurken.

Vele jaren geleden had ik een date die ik mijn tekeningen liet zien en die van oordeel was dat ik zulke mooie kleurige afbeeldingen tekenende omdat ik eigenlijk deep down heel ongelukkig was. Net als kinderen in concentratiekampen. Zij was kunstenaar, dus zij kon het weten. Het is nooit wat geworden met die date.

Kapsho Pesar

Alle mooie manadala-boeken heb ik al, van de rest die op de plank staat bij boekhandel De Wijze Kater word ik niet warm of koud. De keuze valt nu dan maar op een boek met Tibetaanse motieven. De afbeeldingen zijn gebaseerd op wandkleden uit het Newark Museum.

Als het klaar is maar eens kijken wat de oorsprong van het motief is. Het is gekopieerd van een wollen wandkleed genaamd 'Kapsho Pesar', ofwel Kapsho's new design, begin 20e eeuw, 88x181 cm. Zie rechts.